Pozostajemy jeszcze chwilę w Borętach, spacerując spod pruskomurowego kościoła pw. św. Katarzyny Męczennicy w kierunku Wisły – do ruin kościoła pod wezwaniem… oczywiście, także św. Katarzyny. To miejsce z niesamowitym klimatem, ale inaczej być nie może, skoro mowa o pozostałościach świątyni z początku XIV wieku. Wtedy to bowiem rozpoczęto jej budowę, stawiając najpierw prawdopodobnie prezbiterium i zakrystię. Dopiero w 1805 roku dobudowano od południa przedsionek. Rok 1945 przyniósł pożar i zniszczenie kościoła. Spłonęła drewniana wieża i dach. Nie znalazłem informacji co do wyposażenia świątyni, poza tym, że ceramiczne płytki posadzki wykorzystano w kościele pw. św. Mikołaja w Lisewie Malborskim. Po pożarze gotyckiej oraz po opuszczeniu przez ewangelików pobliskiej świątyni z pruskiego muru, katolicy przenieśli się do poewangelickiej. Opuszczony obiekt gotycki popadł w ruinę. Pozostał nieodbudowany, ale zabezpieczony, także jeśli chodzi o dostęp do środka. Wejścia zostały zamknięte kratami, przez które widać nawę, kruchtę, prezbiterium. W tym ostatnim umieszczono nagrobek niemieckiego proboszcza, w kruchcie znajduje się niewielkie lapidarium z żeliwnym krzyżem. Kościół, a właściwie jego ruiny, zostały wpisane do rejestru zabytków w 1994 roku – razem z otaczającym je cmentarzem, którego początki sięgają także XIV wieku. Karta cmentarza informuje, iż najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z roku 1616. Najwięcej jest grobów współczesnych, gdyż cmentarz jest nadal użytkowany. Ruiny kościoła w Borętach były ostatnim miejscem, które odwiedziłem wczesnowiosennego (czy raczej późnozimowego), marcowego popołudnia. I choć zastane światło było niełatwe dla fotografowania, to wpadające przez puste, 700-letnie otwory okienne słońce podarowało znakomite efekty i niezwykły klimat miejscu, które kiedyś tętniło życiem wiernych.

• Miejsce: Boręty, gm. Lichnowy, pow. malborski, woj. pomorskie
• Geolokalizacja: 54.139159, 18.849329
• Wyznanie: rzymskokatolickie
• Diecezja: –
• Dekanat: –
• Kalendarium: pocz. XIV w. – XV w. – budowa; 1805 – dobudowa przedsionka; 1945 – pożar
• Stan: ruiny
• Możliwość zwiedzania: tak (z zewnątrz)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 21.02.1994 pod numerem 331/94
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, Karolina Manikowska, Tomasz Wąsik, Żuławy rowerem, Wydawnictwo Region, Gdynia 2017; tablica informacyjna na elewacji, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2026-03-05