WSTĘP

Pasym zachęcał mnie do odwiedzin już od dawna. Nieduże miasto, położone urokliwie nad jeziorem Kalwa, bogate w zabytki – te starsze, i te młodsze, mrugało do mnie ze zdjęć dostępnych w książkach i internecie. Gdy więc planowałem czerwcową wycieczkę warmińsko-mazurską, Pasym ze swoimi architektonicznymi i historycznymi skarbami znalazł się na jej trasie. A wśród miejsc do odwiedzenia – miejska wieża ciśnień.

LOKALIZACJA

• Miejscowość: Pasym
• Ulica: Pocztowa 18
• gmina: Pasym
• powiat: szczycieński
• Województwo: warmińsko-mazurskie
• Lokalizacja GPS: 53.651442, 20.794442

HISTORIA

W 1898 roku oddano do użytku w Pasymiu gazownię. Nie tylko zaopatrywała miasto w gaz, ale także służyła napędzaniu generatora produkującego prąd do oświetlenia miasta. Nadszedł więc czas także na inwestycje wodociągowe. Mieszkańcy Pasymia musieli poczekać na nie jednak do 1911 roku.

Oddano wówczas do użytku wieżę ciśnień z dobudowaną łaźnią miejską. Na szczycie wieży umieszczono stalowy zbiornik na wodę typu „Intze”, mogący pomieścić 150 m3 wody. Obudowano go szkieletową głowicą – o konstrukcji stalowej wypełnionej zbrojonym betonem.

Podstawa wieży, o wymiarach 8,1 x 8,1 m i wysokości 6,5 m powstała głównie z kamienia. Natomiast trzon wieży, na planie koła, mający u dołu średnicę wewnętrzną 5,8 m, zaś u góry – 4,8 m, wykonano z cegły, podobnie jak „doklejoną” od południowego zachodu łaźnię.

Przez szereg lat funkcjonowania wodociągi pasymskie były kilkakrotnie modernizowane. W 1968 zlikwidowano łaźnię – jej wnętrza przebudowano i zaadaptowano na biuro, szatnię i zaplecze socjalne. W 2000 roku do rejestru zabytków wpisano i wieżę ciśnień, i łaźnię. Nastąpiło to 26 maja 2000 (numer wpisu – A-3196). Dużo wcześniej, bo 21 grudnia 1979, w rejestrze zabytków umieszczono okalający wodociągi park krajobrazowy (numer 3015).

W latach 2024-2025 w ramach konkursu „Nasz Zabytek” oraz ze wsparciem finansowym z Fundacji Most the Most (o czym możemy przeczytać na tablicy informacyjnej na elewacji zabytku) przeprowadzono remont wieży ciśnień i łaźni. Efekt jest znakomity!

CIEKAWOSTKI

• Wysokość wieży ciśnień wynosi 35 m.
• Kubatura wieży wynosi około 1400 m3, zaś dawnej łaźni – 453,2 m3.
• Wodowskaz umieszczono we wnętrzu wieży.
• Wizerunek wieży ciśnień w Pasymiu został umieszczony na kolekcjonerskim znaczku turystycznym nr 1014.

STAN OBECNY

Po remoncie w latach 2024-2025 wieża lśni architektonicznym blaskiem – całość wygląda znakomicie!

ZWIEDZANIE

Wieża znajduje się na wzniesieniu, niecałe 100 m na wschód od ulicy Pocztowej. Jest zamknięta, ale można ją oglądać z zewnątrz.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Przepiękna architektura wieży przypominająca kwietny pąk na łodydze, do tego ciekawe położenie na wzniesieniu wśród drzew – to wszystko zdecydowanie mi się spodobało! No i ta świadomość, że wieża jest kolejnym znanym mi tego typu zabytkiem, poddanym gruntownym pracom remontowym, po prostu – zadbanym.

ZOBACZ TEŻ

• miejska wieża ciśnień w Działdowie
• miejska wieża ciśnień w Giżycku
• miejska wieża ciśnień w Gołdapi
• miejska wieża ciśnień w Kętrzynie
• miejska wieża ciśnień w Piszu
• wieże ciśnień w Polsce
• zabytki powiatu szczycieńskiego

ŹRÓDŁA INFORMACJI

• mapy.zabytek.gov.pl
• zabytek.pl
• pasym.pl
• znaczki-turystyczne.pl
• OpenStreetMap

---

---

Zdjęcia wykonane 22.06.2026