Dworzec kolejowy w Szymankowie – miejsce z wielką, bohaterską historią

/ 2 tygodnie temu 04/09/2026
WSTĘP

Węzłowa stacja kolejowa w Szymankowie pojawiła się w mediach w ostatnim czasie dwukrotnie. Po pierwsze, za sprawą ogłoszenia decyzji o rewitalizacji linii 256 do Nowego Dworu Gdańskiego; po drugie zaś w związku z kolejną, 87. rocznicą wybuchu II wojny światowej i bohaterstwa polskich kolejarzy i celników, którzy stanęli w obronie Ojczyzny.

LOKALIZACJA

  • Miejscowość: Szymankowo
  • Ulica: Bohaterów Września 1939 r. 7a
  • gmina: Lichnowy
  • powiat: malborski
  • Województwo: pomorskie
  • Lokalizacja GPS: 54.072754, 18.926129
HISTORIA

Szymankowo zostało włączone w kolejowy krwiobieg 12 października 1857 roku, dzięki połączeniu z Tczewem (i dalej z Gdańskiem) oraz z Malborkiem. 1 października 1886 stacja zyskała status węzłowej, dzięki otwarciu linii kolejowej do Nowego Dworu Gdańskiego.

Nie od razu powstał obecny dworzec. Początkowo (możliwe, że jako pierwszy) był to zupełnie inny budynek – konstrukcji szkieletowej, 2-kondygnacyjny z użytkowym poddaszem, 4-osiowy, z przyległym parterowym, także szkieletowym magazynem.

Zachowany do dziś dworzec ceglany oddano do użytku w roku 1906. W 1920 roku stacja Szymankowo (Simonsdorf) znalazła się na terenie Wolnego Miasta Gdańska. Koleją na jego obszarze zarządzała Polska, zatem stacja obsługiwana była przez polskich kolejarzy. Pełniła funkcję stacji granicznej między Polską o Wolnym Miastem Gdańsk.

1 września 1939 roku kolejarze pełniący służbę w Szymankowie skierowali na boczny tor niemiecki pociąg pancerny, który miał opanować most w Tczewie i umożliwić niemieckim wojskom atak na Polskę od strony tego miasta. Dzięki bohaterskiej postawie kolejarzy oraz celników z Szymankowa, wojsko polskie zdążyło wysadzić oba – zaminowane wcześniej – mosty i udaremnić niemiecki atak.

Niestety, Niemcy w odwecie rozstrzelali kolejarzy i celników oraz ich rodziny. O tej tragedii i niemieckiej zbrodni przypomina tablica pamiątkowa na elewacji dworca, zawieszona w 2007 roku. Natomiast rok temu, w 86. rocznicę wybuchu II wojny światowej i wydarzeń w Szymankowie, na dworcu umieszczono drugą tablicę, a samemu obiektowi nadano imię „Bohaterów Szymankowa 1939 roku”.

Szymankowski dworzec był już wówczas po gruntownym remoncie przeprowadzonym w latach 2022-2024, w wyniku którego nie tylko dostosowano obiekt do współczesnych wymagań podróżnych, ale także przywrócono mu historyczny wygląd, m.in. przez powrót do nieotynkowanej cegły.

CIEKAWOSTKI

  • Całkowity koszt prac remontowych z lat 2022-2024 wyniósł nieco ponad 14 mln złotych.
  • Obok dworca znajduje się budynek, w którym w latach 1934-1939 mieściła się „Szkoła Powszechna Macierzy Szkolnej” – palcówka edukacyjna, do której uczęszczały dzieci polskich kolejarzy i celników z Szymankowa, Tczewa, Kałdowa, Lisewa i Nowego Dworu Gdańskiego. W 1994 roku na obiekcie umieszczono pamiątkową tablicę.
  • Prawie 1 km na wschód od dworca znajduje się pomnik – tablica ku czci pomordowanych 1 września 1939 kolejarzy, celników i ich rodzin, ufundowany przez Związek Pracodawców Kolejowych w 2007 roku.
STAN OBECNY

Dworzec po remoncie sprzed kilku lat jest dziś w znakomitym stanie. Zachwyca nie tylko z zewnątrz, ale i od środka – zapraszając do zwiedzania i zapoznania się z połączeniem historii i teraźniejszości.

ZWIEDZANIE

Dworzec kolejowy w Szymankowie służy nadal swoim pierwotnym celom – kolejowym, częściowo także mieszkalnym. Jest otwarty dla podróżnych, wobec czego można go zwiedzać. Najlepszy dojazd do stacji prowadzi w kierunku północnym od DK 22, w okolicach Gnojewa. Po prawie 2,5 km ulicą Główną należy skręcić w prawo, w ulicę Bohaterów Września 1939. Po około 150 m dojedziemy do dworca.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Mimo iż Szymankowo jest stacją węzłową, leżącą na bardzo ruchliwej linii 9 łączącej Warszawę z Gdańskiem, podczas mojego – choć krótkiego – pobytu nie odczułem, by było to miejsce okraszone dużym ruchem pasażerskim. Ale dzięki temu mogłem w ciszy i zadumie zwiedzić dworzec i pochylić głowę przed bohaterstwem kolejarzy i celników.

ZOBACZ TEŻ

ŹRÓDŁA INFORMACJI

Zdjęcia wykonane 05.03.2026

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.