WSTĘP
Pierwszy dzień tegorocznego urlopu na Dolnym Śląsku poświęcony był Kamiennej Górze. Zwiedzaniu miasta, zwłaszcza centrum. No i obowiązkowy wątek kolejowy – odwiedziny miejscowej, sennej stacji z pięknym dworcem, niczym neogotyckim pałacem.
LOKALIZACJA
- Miejscowość: Kamienna Góra
- Ulica: Jeleniogórska 2
- gmina: –
- powiat: kamiennogórski
- Województwo: dolnośląskie
- Lokalizacja GPS: 50.785333, 16.023557
HISTORIA
Kolej zawitała do Kamiennej Góry w 1869 roku – 29 grudnia otwarto linię z Sędzisławia do Královca. Ten pierwszy został włączony w kolejowy krwiobieg ponad 2 lata wcześniej, wraz z uruchomieniem drogi żelaznej między Wałbrzychem a Jelenią Górą.
3 października 1899 stacja Kamienna Góra zyskała status węzłowej, dzięki uruchomieniu linii kolejowej do Okrzeszyna, zaś 5 czerwca 1905 otwarto ostatni, czwarty kierunek – trasę do Kowar, skomunikowanych już wcześniej (od 1882) z Jelenią Górą.
Obecny dworzec kamiennogórski powstał około 1890 (według karty zabytku zespołu dworcowego; można też spotkać datę 1869, zapewne niepoprawną), można założyć, że wraz z rozbudową stacji i nieodległego w czasie powstania węzła. Okazała budowla w stylu neogotyckim, przypominająca pałac lub obiekt obronny, została wzniesiona z czerwonej cegły i kamienia. Zasadnicza część dworca posiada trzy kondygnacje, niższa zaś jedną.
O wyjątkowości budowli świadczy choćby ryzalit z bogato zdobionym wejściem. Wieżyczki, łuki ostre i odcinkowe, ceramiczne kształtki, nadokienniki w formie gzymsu i płaskorzeźba z uskrzydlonym kołem – by wspomnieć tylko o tych najważniejszych detalach – a przynajmniej tych wpadających w oko.
Dworzec przetrwał do naszych czasów niemal bez żadnych zmian (poza wnętrzami – wielokrotnie przebudowanymi, o czym mówi wspomniana karta zabytku). W zasadzie jedyną widoczną z zewnątrz jest upływający czas i jego wpływ na stan nieremontowanego zabytku (w rejestrze od 7 grudnia 2015). Od kilku już lat mówi się o konieczności remontu, liście obiektów kolejowych przeznaczonych do renowacji i rewitalizacji, jak dotąd jednak żadne prace nie zostały rozpoczęte.
CIEKAWOSTKI
- Dworzec kolejowy w Kamiennej Górze został wpisany do rejestru zabytków razem z wiatą peronową pod numerem A/5985/1-2.
- Niższa kondygnacja dworca mieściła oryginalnie restaurację.
- Kształtki ceramiczne z elewacji dworca pochodzą prawdopodobnie z Fabryki Augustina z Lubania (Lubańskie Zakłady Ceramiczne).
- W styczniu 1904 roku z dworca – a przynajmniej peronu stacji Kamienna Góra (wówczas Landeshut) – skorzystał najprawdopodobniej cesarz Niemiec Wilhelm II, przybywając jako gość na ślub i wesele Armgardy hrabiny zu Stolberg-Wernigerode (damy dworu żony cesarza) i Oskara hrabiego von Platten zu Hallermund (komandora-podporucznika). Wesele odbyło się w pobliskim zamku Grodztwo.
- Stojący w sąsiedztwie dworca szalet powstał około roku 1905.
STAN OBECNY
Dworzec kolejowy w Kamiennej Górze bezsprzecznie wymaga remontu, podobnie zresztą, jak jego bezpośrednie otoczenie. Stacja jest czynna i obsługuje pociągi pasażerskie Sędziszów – Kamienna Góra – Lubawka – Kralovec – Trutnov (linia D66 Kolei Dolnośląskich).
ZWIEDZANIE
Kamiennogórski dworzec można obejrzeć wyłącznie z zewnątrz, z każdej strony. Wnętrza są niedostępne (dostępny jest jedynie fragment – czynny kantor), a przez zabezpieczenie okien parteru z poziomu peronu – także niewidoczne. Dojście z/do centrum miasta to niespełna kilkunastominutowy spacer.
WRAŻENIA Z MIEJSCA
Dworzec, mimo swego stanu, wywarł na mnie wielkie wrażenie! Wspaniała architektura i kolejny dowód na to, że obiekty użyteczności publicznej budowane ponad sto lat temu miały być nie tylko funkcjonalne, ale i piękne.
ZOBACZ TEŻ
- pierwszy cmentarz żydowski w Kamiennej Górze
- dworzec kolejowy w Janowicach Wielkich
- dworzec kolejowy w Kowarach
- dworzec kolejowy stacji Wrocław Główny
- dworce kolejowe
- zabytki powiatu kamiennogórskiego
ŹRÓDŁA INFORMACJI
- mapy.zabytek.gov.pl
- zabytek.pl
- kamiennagora.pl
- karkonoszego.pl
- naszesudety.pl
- kolejedolnoslaskie.pl
- Stankiewicz, Ryszard, Marcin Stiasny, Atlas linii kolejowych Polski 2011, Wyd. Eurosprinter, Rybnik 2011
- OpenStreetMap







































































Zdjęcia wykonane 18.07.2026










Kolejne miejsce do zaliczenia na mojej liście podróży:)
PolubieniePolubienie