Kamienica przy ulicy Most Pauliński 12 w Toruniu – pod strażą Świętego Jerzego

/ 13/08/2026
WSTĘP

Nim Toruń opanowali turyści, nim na ulicach Starego i Nowego Miasta pojawił się letni gwar, wybrałem się na poranny spacer fotograficzny. Trudno uwierzyć, ale na początku tegorocznego maja było bardzo zimno, stąd moja wędrówka była krótsza niż planowałem, ale i tak udało mi się sfotografować kilka interesujących zabytków, wśród których znalazła się kamienica przy ulicy Most Pauliński 12.

LOKALIZACJA

  • Miejscowość: Toruń
  • Ulica: Most Pauliński 12
  • gmina: –
  • powiat: –
  • Województwo: kujawsko-pomorskie
  • Lokalizacja GPS: 53.011774, 18.605981
HISTORIA

Kamienica przy ulicy Most Pauliński 12 została zbudowana w roku 1903. Jej projektantem był Gustav Immanns (1865-1913), mistrz budowlany urodzony w Wickrath pod Dűsseldorfem, zmarły w Rudaku. Był autorem także kilku innych kamienic w Toruniu, np. przy ul. Bydgoskiej 82 i Szerokiej 26-28. Natomiast inwestorem był August Roggatz.

W przypadku podobnych kamienic w obrębie Starego i Nowego Miasta w Toruniu bardzo często mamy do czynienia z budynkiem nowym, ale postawionym w miejscu (lub przebudowanym ze) starszego lub nawet starszych kamienic. Inaczej jest w przypadku kamienicy przy ulicy Most Pauliński 12. Wcześniej w jej miejscu znajdowały się średniowieczne obwarowania miasta, zlikwidowane w wieku XIX. Co więcej, tuż obok, na przecięciu ulicy (i na fragmencie działki pod kamienicą), stała gotycka brama – nazywana Paulińską, Paulerską lub też Więzienną. Pierwsze dwie nazwy odnosiły się do pobliskiego klasztoru dominikańskiego (dominikanie nazywani byli w Toruniu „Pauliner”), zaś określenie Więzienna wskazuje na funkcję bramy – aresztu i więzienia.

Stąd już tylko jeden krok do wyjaśnienia, skąd na fasadzie kamienicy znalazł się Święty Jerzy – jako rycerz w zbroi, z tarczą i mieczem, którego ostrze znajduje się w paszczy smoka. Ten święty uznawany jest za patrona m.in. więźniów. Stąd zapewne taka pamiątka po rozebranej w 1878 roku bramie.

Kamienica ze Świętym Jerzym, jako przykład nurtu picturesque, nie jest pozbawiona także innych detali, jak ornamentów – masek, obramowań okien, czy zdobionych drzwi. To jednak figura Świętego Jerzego oraz samo miejsce jej obecności przede wszystkim przykuwają oko. Wkrótce zabytek może wyglądać jeszcze lepiej – ze względu na planowany remont m.in. elewacji frontowej.

CIEKAWOSTKI

  • Kiedyś na parterze kamienicy znajdowała się piekarnia.
  • Wysokość parteru wynosi 3,45 m, I piętra – 3,30 m, II piętra – 3,20 m, a III – 3,00 m.
  • Łączna powierzchnia mieszkań I piętra wynosi 130,55 m2, największy pokój ma 26,7 m2 powierzchni.
  • Przejazd bramny kamienicy jest jednym z 3 najszerszych w Toruniu, liczy sobie 3,45 m szerokości.
STAN OBECNY

Kamienica jest w dobrym stanie, ale z pewnością wymaga remontu, który – zgodnie z informacjami w lokalnej prasie – otrzymał dofinansowanie na prace konserwatorskie.

ZWIEDZANIE

Kamienica Pod Świętym Jerzym (i z taką nazwą możemy się spotkać) znajduje się przy jednej z najbardziej klimatycznych ulic toruńskiej starówki. Figurę Świętego Jerzego widać doskonale, podobnie jak inne kamieniczne detale.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Ulica Most Pauliński w Toruniu należy do moich ulubionych. Jej klimat jest jedyny w swoim rodzaju, niosący nie tylko zachwyt – dzięki starym murom kamienicznym i brukowej kostce oraz kawiarniom i restauracjom, ale także swoistą nostalgię za utraconym dziedzictwem – mamy kamienice, ale brakuje starych, gotyckich bram wyrwanych z krajobrazu Starego i Nowego Miasta niczym zęby.

ZOBACZ TEŻ

ŹRÓDŁA INFORMACJI

Zdjęcia wykonane 07.05.2026

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.