Kamienica przy ulicy Szerokiej 26-28 w Toruniu – z herbem Torunia

/ 23/05/2026
WSTĘP

Jak to jest być turystą w swoim mieście? Znakomicie i cudownie! Korzystam z tego przywileju od czasu do czasu, ostatni raz w minioną środę. Na kawie, ale przede wszystkim spacerując, spędziłem niemal całe przedpołudnie. I to był znakomity wybór! Fotografowało mi się znakomicie, a na potrzeby bloga zatrzymałem się na dłużej przy okazałej kamienicy przy ulicy Szerokiej 26-28.

LOKALIZACJA

  • Miejscowość: Toruń
  • Ulica: Szeroka 26-28
  • Województwo: kujawsko-pomorskie
  • Lokalizacja GPS: 53.010561, 18.606553
HISTORIA

Narożna kamienica przy ulicy Szerokiej 26-28 (z kolejnym wejściem od ulicy Szczytnej – numer 2) zbudowana został w roku 1900. Inwestorem był Joseph Wollenberg, natomiast za projekt odpowiedzialna była firma Immanns & Hoppe.

Oczywiście, w gęstej zabudowie Starego Miasta trudno oczekiwać, by na miejscu nowo powstałego budynku nie było wcześniejszych – pierwsze powstały jeszcze w średniowieczu, później (do 1900) stała kamienica patrycjuszowska. Co ciekawe, posiadała dębowe drzwi – bramę, bogato rzeźbioną ze sceną przedstawiająca śmierć Marka Kurcjusza, starorzymskiego legionisty. Gdy likwidowano dotychczasowy obiekt i stawiano nowy w 1900 roku, drzwi przekazano do muzeum. Niestety, zostały zrabowane przez Niemców w czasie II wojny światowej.

W tak dużej kamienicy ulokowano choćby całe mnóstwo różnego rodzaju biznesów. Jednym ze starszych, związanych już z mniejszą kamienicą poprzedniczką, była księgarnia Justusa Wallisa, działająca od lat 70. XIX wieku. Poza tym warto wymienić choćby zakład litograficzny Ottona Feyerabenda, zakład golarza i fryzjera J. Zielińskiego, drogerię Webera, zakład złotnika-jubilera Heinricha Loewensona, sklep galanteryjny Hermanna Salomona, Wielkopolski Skład Kawy. Interesów i nazwisk z nimi związanych było tak wiele, że należałoby sporządzić stosowne kalendarium dla uporządkowania – nie wystarczyłoby tu jednak na niej miejsca.

Skoro były biznesy, były i reklamy. A ponieważ kamienica, mająca charakter narożnej, stanowiła doskonałe miejsce reklamowe, toteż dostrzegały to także firmy z siedzibami w innych miejscach, jak np. Państwowe Zakłady Naftowe Polmin (rok 1925 i kolejne), czy kino Świt (z ulicy Prostej 5, po roku 1936).

8 sierpnia 2011 roku kamienica została wpisana do rejestru zabytków pod numerem A/1593. Ważniejsze prace remontowe miały miejsce w roku 1994 (o czym możemy dowiedzieć się z chorągiewki wiatrowej) oraz w 2020, gdy remontu doczekała się elewacja kamienicy.

CIEKAWOSTKI

  • Na początku lat 30. ubiegłego wieku na kalenicy kamienicy mogła znaleźć się reklama w formie neonu z hasłem „RADION sam pierze”. Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie założenie, zgodnie z którym neon miał mieć wymiary aż 12 x 4,2 m! Ostatecznie kryzys gospodarczy nie pozwolił na tak śmiałą realizację.
  • Na południowej elewacji kamienicy widnieje herb Torunia.
STAN OBECNY

Po pracach remontowych sprzed 6 lat kamienica wygląda znakomicie! Budynek reprezentujący mieszankę secesji i historyzmu malowniczego zachwyca swoją bryłą, ale i oczywiście licznymi detalami, wśród których znajdziemy m.in. rok budowy, ornamenty roślinne, maski, wspomniany herb Torunia oraz monogram wskazujący na inwestora (choć nie mam co do tego 100% pewności).

ZWIEDZANIE

Kamienica służy celom mieszkalnym, wobec czego zwiedzanie wyższych kondygnacji nie jest możliwe. Natomiast parter zajmują różnego rodzaju sklepy i lokale, otwarte dla klientów we wskazanych przez nie godzinach.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Tak, zdecydowanie bycie turystą w swoim mieście jest świetne. Ale działa tylko wówczas, gdy otwiera się oczy na miejsca i obiekty mijane często, niektóre wręcz codziennie. A wtedy potrafią się odwdzięczyć budząc zachwyt. Tak właśnie działa kamienica przy ulicy Szerokiej 26-28 w Toruniu, także intrygując – nie tylko swoimi symbolicznymi detalami, ale i bardzo ciekawą historią.

ZOBACZ TEŻ

ŹRÓDŁA INFORMACJI

  • Katarzyna Kluczwajd, „Toruńskie historie – miejsca i ludzie: Śródmieście. Tom 2”, Wydawnictwo Region, Gdynia 2024
  • Pszczółkowski Michał, „Toruńska kamienica czynszowa w latach 1850-1914”, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Toruń 2021
  • mapy.zabytek.gov.pl
  • toruntour.pl
  • OpenStreetMap

Data wykonania zdjęć: 20.05.2026

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.