WSTĘP

Entliczek-pentliczek, gdzie dziś zaproszę blogowym wpisem? Może do Starogardu Gdańskiego? Tak, to zdecydowanie dobry pomysł. Zwłaszcza, że na prezentację czeka jeszcze 7 miejsc, 7 zabytków z tego ciekawego miasta. Dziś zajrzymy wirtualnie na miejscowy Rynek, na którym od kilku wieków stoi ratusz.

LOKALIZACJA

• Miejscowość: Starogard Gdański
• Ulica: Rynek 1
• powiat: starogardzki
• Województwo: pomorskie
• Lokalizacja GPS: 53.967403, 18.532211

HISTORIA

Budynek, który widzimy, nie ma kilku wieków, gdyż został zbudowany w 1893. Karta zabytku określa to jako przebudowę. Przez lata bowiem siedziba władz miasta była kilkakrotnie niszczona przez pożary.

Pierwszy ratusz starogardzki został wzniesiony w I połowie XIV wieku. W latach: 1484, 1749 i 1792 był niszczony przez ogień, w 1655 roku uległ uszkodzeniu w wyniku działań wojny ze Szwedami. Po pożarze z końca XVIII wieku odbudowano go około 1805 roku, następnie w 1850 i 1876 przebudowywano; obecna formę neorenesansową uzyskał we wspomnianym roku 1893.

Starogardzki ratusz został wpisany do rejestru zabytków dopiero 5 października 2018 roku (pod numerem A-1957). Co ciekawe, razem z reliktami piwnic, jakie odkryto podczas prac modernizacyjnych Rynku w roku 2017. Owe piwnice to prawdziwy skarb – cegły je tworzące pochodzą prawdopodobnie z wieku XIV, ale i XVII. Poza tym układ i rozmiar piwnic wskazuje, że ratusz był dawniej co najmniej 2 razy większy od obecnego!

CIEKAWOSTKI

• Ratusz starogardzki gościł znamienitych gości, m.in. króla Kazimierza Jagiellończyka (28-29 kwietnia 1457) i króla Jana III Sobieskiego.
• 17 sierpnia 1769 w ratuszu została zawiązana Konfederacja Pomorska, która za cel postawiła sobie „obronę wiary katolickiej oraz wartości narodowych i patriotycznych Polski przedrozbiorowej” (starogard.pl). Jednym z jej inicjatorów był Józef Wybicki.
• Na chorągiewce wiatrowej zamontowanej na sygnaturce widnieje data 1339 – wtedy to Starogard Gdański uzyskał herb i pieczęć miejską.
• Odkryte w 2017 obok ratusze stare piwnice zostały zasypane, natomiast ich obrys został zaakcentowany na nawierzchni Rynku.

STAN OBECNY

Ratusz był remontowany kilkanaście lat temu, dzięki czemu jest w dobrym stanie. Jednak w kilku miejscach niszczeniu ulega gzyms, tu i ówdzie nie najlepiej wygląda także odpadająca z elewacji farba.

ZWIEDZANIE

Starogardzki ratusz w części mieści salę ślubów Urzędu Stanu Cywilnego, zaś w pozostałej mieści się galeria wystaw Muzeum Ziemi Kociewskiej.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Choć nie dane mi było obejrzenie ratusza od wewnątrz, to ogólne moje wrażenie jest pozytywne. Urokliwa architektura neorenesansowa przywodzi na myśl nie tak odległy Gdańsk, a obecność zabytkowego ratusza o długiej historii z pewnością nadaje temu miejscu splendoru.

ZOBACZ TEŻ

• Inne zabytki w Starogardzie Gdańskim
• ratusze w Polsce
• dworzec kolejowy w Starogardzie Gdańskim
• Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. Stanisława Kryzana w Starogardzie Gdańskim

ŹRÓDŁA INFORMACJI

• starogard.pl
• kociewie24.eu
• zabytek.pl
• mapy.zabytek.gov.pl
• OpenStreetMap

---

---

Data wykonania zdjęć: 23.09.2025