WSTĘP
Dylemat wyboru drogi – szybkiego ruchu czy lokalnej – znika, gdy nastawiamy się na interesujące miejsca, do jakich możemy trafić tylko podczas samochodowej czy rowerowej „włóczęgi”. Tak też było ze wsią Ocice, do jakiej dotarłem wraz z podróżniczą ekipą w trakcie jazdy z Jeleniej Góry do Bolesławca. Ocice mogą kojarzyć się zwłaszcza z XVIII-wiecznym pałacem, ale nas zatrzymał inny zabytek – kościół ewangelicki. Czy raczej należałoby napisać: poewangelicki.
LOKALIZACJA
- Miejscowość: Ocice
- Ulica: –
- gmina: Bolesławiec
- powiat: bolesławiecki
- Województwo: dolnośląskie
- Lokalizacja GPS: 51.201197, 15.489522
HISTORIA
Protestantyzm dotarł do Ocic w 1530 roku, wraz z osobą Ignacego Margo. Jednak pierwszą świątynię ewangelicką zbudowano dopiero w 1745 – z muru pruskiego. Solidniejszy obiekt, który przetrwał do dziś, zbudowano w 1781 roku.
Powstała budowla jednonawowa z dwupiętrowymi emporami. Ściany wzniesiono a kamienia i cegły. Kościół nie posiadał wieży.
W 1882 roku wykonano pierwsze prace renowacyjne, uczczono ten fakt, wydając okolicznościowe medale. Kolejna renowacja miała miejsce w 1921 roku. Tym razem, przy okazji remontu, wydano specjalne cegiełki o nominałach 1, 2 marek oraz 25, 50, 75 fenigów. Wieża jednak nie powstała.
Kres istnienia parafii przyniosła II wojna światowa. Po 1945 roku kościół opustoszał. Zapewne także, jeśli chodzi o wyposażenie – wiadomo, że XVIII-wieczny ołtarz główny trafił do miejscowego kościoła katolickiego.
11 maja 1965 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków (pod numerem 1309). Mniej więcej w tym czasie użytkowany był jako stodoła. Karta zabytku z 1967, która podaje ten fakt, zawiera także zdjęcia kościoła, na których widać m.in. drewniane drzwi, w innym wejściu zaś ich brak.
Niszczejący przez lata kościół został zabezpieczony przez zamurowanie wejść i części okien (część zaś została zabezpieczona deskami o wewnątrz). Około 10 lat temu miejscowy samorząd zlecił przeprowadzenie prac remontowych, które objęły zwłaszcza remont dachu. To oczywiście świetna wiadomość dla zabytku, ale co dalej?
CIEKAWOSTKI
- Kościół ewangelicki w Ocicach ma kubaturę 8164 m3, powierzchnię zabudowy prawie 539 m2, a wysokość – 18,6 m.
- O datach budowy i renowacji kościoła możemy dowiedzieć się ze zwornika nad zamurowanym wejściem od wschodu. Co ciekawe, powyżej – na zamurowanym, środkowym oknie, zobaczymy datę 1978, co może świadczyć o zastosowanym wówczas, murowanym zabezpieczeniu.
STAN OBECNY
Kościół, po pracach remontowych sprzed kilku lat, zyskał na pewno na bezpieczeństwie, wszak lejąca się do wnętrza woda i nieszczelność rynien i rur spustowych zawsze prowadzi do zniszczenia. Nie trafiłem jednak w internecie na jakąkolwiek informację, co dalej z kościołem? Jakie są wobec niego plany miejscowej gminy?
ZWIEDZANIE
Kościół jest bez problemu dostępny z zewnątrz, można go obejść i obejrzeć z każdej strony. Zjazd na teren przed kościołem bezpośrednio z lokalnej drogi.
WRAŻENIA Z MIEJSCA
Dolny Śląsk niezmiennie kojarzy mi się z górami, pałacami, koleją, urokliwymi miasteczkami i kościołami ewangelickimi. W różnym stanie zachowania. Ten w Ocicach z zewnątrz wygląda nie najgorzej, choć tu i ówdzie można spotkać się z określeniem „ruina”. A jak jest wewnątrz? W internecie dostępne są zdjęcia, ale jeszcze sprzed remontu dachu. Zdjęcia zdjęciami, ale najlepiej zobaczyć to na własne oczy…
ZOBACZ TEŻ
ŹRÓDŁA INFORMACJI
- mapy.zabytek.gov.pl
- zabytek.pl
- bip.gminaboleslawiec.pl
- Zapomniane Miejsca Dolnego Śląska. Sudety Zachodnie. Przewodnik, Wydawnictwo CM, Warszawa 2012
- OpenStreetMap
Zdjęcia wykonane 26.07.2026
podrozezmataszkami.pl 