Tradycji stało się zadość! Jak co roku we wrześniu, korzystając z dobrej pogody (choć tym razem nieco chłodniejszej, a chwilowo nawet deszczowej) ruszyłem na całodniową wycieczkę. Tym razem obrałem kierunek na i do Starogardu Gdańskiego, a w nim do miejsca szczególnego, o którym opowiem wkrótce – do Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. Stanisława Kryzana, znajdującego się w części miasta o nazwie Kocborowo. To miejsce już od jakiegoś czasu znajdowało się na mojej liście must visit, znakomicie prezentowane na FB profilu „Kocborowo z dawnych lat” prowadzonym przez Marka Ossowskiego. Niesamowity, ogromny wprost kompleks wspaniałych architektonicznie budynków otoczonych zielenią, pełniących nadal swoje pierwotne funkcje szpitalne wywarł na mnie ogromne wrażenie. Jego prezentację zacznę, podobnie jak w przypadku gnieźnieńskiej parowozowni, od miejscowej wieży ciśnień – choć stanowiącej element całego kompleksu, to z perspektywy moich zainteresowań, także reprezentującej jedną z ulubionych grup zabytków. Zbudowana w latach 1894-1896 wieża ma prawie 40 m wysokości i kubaturę 421 m3. Powstała w pierwszym etapie budowy szpitala, gdy wznoszono obiekty techniczne. Do jej budowy użyto głównie cegły, choć charakterystyczna pierwsza kondygnacja została obłożona kamieniem. To głównie neogotyk i to w znakomitym wydaniu – zachwycają detale takie, jak klamka i zawiasy drzwi, okna głowicy, czy wieżyczki z tarczami zegara. Tym zaś, co w szczególny sposób dodaje wieży urody jest pnącze, jesienią wielobarwne. W ciepłym wrześniowym świetle nadaje zabytkowi niesamowite wręcz barwy. Wieża została wpisana do rejestru zabytków w roku 1994, razem z Zespołem Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych.

• Miejsce: Starogard Gdański, pow. starogardzki, woj. pomorskie
• Geolokalizacja: 53.980344, 18.510804
• Przeznaczenie wieży: szpitalna
• Kalendarium: 1894-1896 – budowa
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak (z zewnątrz)
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 17.10.1994 pod numerem A1111/94 (razem z Zespołem Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-09-23