„W zdrowym ciele, zdrowy duch”. Kolejny post poświęcony twórczości Teodora Talowskiego zaczynam od sentencji. Tym razem zapraszam (ponownie do Krakowa) na ulicę Marszałka Józefa Piłsudskiego. Przy skrzyżowaniu z ulicą Retoryka (znaną już nam z innych architektonicznych dzieł mistrza Talowskiego) znajduje się budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, organizacji działającej od 1867 roku, założonej we Lwowie, popularyzującej wśród młodych ludzi sport, gimnastykę, zdrowy styl życia. „Sokół” w Krakowie zaczął działalność w roku 1885, a w 1889 mógł działać w nowej siedzibie. Trzeba w tym miejscu jednak wspomnieć, że wybudowany obiekt mieszczący salę gimnastyczną zaprojektował nie Talowski, lecz Karol Knaus. 5 lat później dokonano rozbudowy obiektu w kierunku wschodnim, a jej autorem był już Teodor Talowski. Mimo udziału twórczego 2 architektów, budynek wygląda na spójny. No i, poza oczywistą cegłą, posiada też sporo interesujących i intrygujących detali. Woluty, kartusze (w tym z herbem Krakowa) to jedno, ciekawe są także freski (te od wschodu przedstawiają podobno carycę Katarzynę) i oczywiście napisy, wśród których znajdziemy ten z sentencją przywołaną na początku blogowego wpisu. Zabytek, wpisany do rejestru w 1984 roku, nadal służy „Sokołowi”, choć działalność towarzystwa przerwała najpierw II wojna światowa, a w 1948 roku decyzja władz komunistycznych – odebrała budynek towarzystwu i zakazała jemu działalności. „Sokół” odzyskał swoją siedzibę i odrodził się w roku 1989.

• Miejsce: Kraków, woj. małopolskie
• Lokalizacja GPS: 50.059883, 19.926796
• Kalendarium: 1889 – budowa; 1894 – rozbudowa
• Stan: bdb
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 15.05.1984 pod numerem A-651
• Możliwość zwiedzania: nie
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, Wikipedia, www.sokol.pl, Tadeusz Bystrzak, Teodor Marian Talowski, Wydawnictwo M Bystrzak, Kraków 2021; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-07-24