Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego to niewątpliwie jeden z – jeśli nie najbadziej znanych – to najbardziej charakterystycznych zabytków Krakowa. A na pewno znany jest jego charakterystyczny dziedziniec arkadowy z gankiem wspartym na krużgankach. Warto odwiedzić to miejsce choćby właśnie dla tego widoku, ale i samo wnętrze, mieszczące dziś Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest bardzo ciekawe i bogate w liczne eksponaty związane z dziejami uniwersytetu. Dziejami sięgającymi roku 1364 i erygowania przez króla Kazimierza Wielkiego Akademii Krakowskiej. Budynek Collegium Maius na rogu ulic Jagiellońskiej i Świętej Anny ma uczelnianą historię odrobinę krótszą, sięgającą roku 1400, związanego z odnowieniem fundacji kazimierzowskiej przez króla Władysława Jagiełłę, zakupieniem narożnego domu i rozpoczęciem wykładów. Prawie 70 lat później dokupione zostały budynki sąsiednie i połączone w całość. Rok 1492 przyniósł pożar scalonego obiektu, który szybko odbudowano. Wkrótce przebudowano aulę i dobudowano bibliotekę. Kolejne duże zmiany w architekturze budynku to już wiek XIX i przebudowa w stylu neogotyckim w latach 1839-1856 (Karol Kremer) oraz 1861-1873 (Herman Bergmann). W 1949 roku podjęto pace restauracyjne, zakończone w 1964 roku. Zrezygnowano z form neogotyckich oraz otwarto wspomniane muzeum. Zwiedzanie uniwersyteckich wnętrz to prawdziwa podróż w czasie z towarzyszeniem znakomitych pamiątek, wśród których zobaczymy m.in. gotyckie berła uniwersyteckie, złoty globus (Jagielloński), czy przyrządy astronomiczne. Wędrujemy przez Librarię (czyli salę dawnej biblioteki), Izbę Wspólną (Stuba Communis), skarbiec, pokoje profesorskie, czy Aulę Jagiellońską, niegdyś służącą wykładom, dziś pełniącą funkcje reprezentacyjne, z galerią ponad 100 portretów: królów polskich, biskupów krakowskich, profesorów, studentów – najważniejszych postaci Uniwersytetu na przestrzeni wieków XVI-XX. Wnętrza Collegium Maius kryją także kawiarnię, a od południa budynku koniecznie trzeba odwiedzić Ogród Profesorski, służący dawniej np. uniwersyteckim botanikom, dziś otwarty dla turystów, chcących odpocząć od zgiełku dużego miasta.

• Miejsce: Kraków, woj. małopolskie
• Geolokalizacja: 50.061534, 19.934002
• Kalendarium: XV w. – budowa; 1468 – połączenie kolejnych dokupionych budynków sąsiednich; 1492 – pożar; k. XV w. – odbudowa; pocz. XVI w. – przebudowa auli; 1515-1540 – dobudowa biblioteki; 1839-1856 i 1861-1873 – przebudowa w stylu neogotyckim; 1940 – przeniesienie biblioteki do nowego budynku; 1949-1964 – remont i restauracja; 2009-2012 – rewitalizacja
• Stan: bdb
• Inne: wpisane do rejestru zabytków 06.08.1936 pod numerem LKBS11-K-28-Kr-36
• Możliwość zwiedzania: tak (w części muzealnej)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Michał Rożek, Przewodnik po zabytkach Krakowa, Wydawnictwo WAM, Kraków 2021; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-07-24, 2024-07-25