Wciąż nie mogę zrealizować planu, zgodnie z którym na blogu pojawiać się będą także wpisy o miejscach interesujących przyrodniczo. Niech więc dzisiejsza opowieść będzie tą, która delikatnie wprowadzi nową tematykę. A wybierzemy się wirtualnie do Starogrodu (odwiedzonego już wcześniej wraz z kilkoma wpisami), by wspiąć się na Górę Zamkową. Cóż to takiego? Burzliwe i długie dzieje tego miejsca zatarły jego funkcję obronną sprzed prawie 8 stuleci. Między XIII z XIV wiekiem Krzyżacy zbudowali na szczycie wzgórza zamek złożony z części wysokiej, średniej i 2 przedzamczy. Do 1253 roku urzędował w nim mistrz krajowy, potem obiekt stał się siedzibą komturii. Tu zapadały ważne decyzje – m.in. podpisanie aktu lokacyjnego dla Chełmna i Torunia (1233, odnowiony w 1251); tutaj – od 1242 roku – znajdowały się relikwie św. Barbary (przywiezione przez Krzyżaków z Sartowic), do których pielgrzymowali m.in. król Czech Wacław I, czy hrabiowie Anglii. Podobnie jak w przypadku wielu innych zamków krzyżackich, podczas wojen XV wieku zamek przechodził z rąk do rąk; ostatecznie w 1495 (lub 1505) roku warownia została przekazana przez króla polskiego biskupom chełmińskim, którzy przebudowali obiekt z adaptacją na letnią rezydencję w stylu renesansowym. Wtedy było to jeszcze ważne miejsce – dość wspomnieć o wizycie w 1623 roku króla Zygmunta III Wazy. Potop szwedzki stał się początkiem upadku zamku, który – mimo remontu w XVIII wieku – zaczął niszczeć, a w 1777 roku został sprzedany na materiał budowlany, po czym rozebrany niemal do zera. Prace archeologiczne w latach 30. i 60. ubiegłego wieku ujawniły zaledwie fragmenty fundamentów. Inna sprawa, że samo ukształtowanie terenu wzgórza wskazuje na istnienie tutaj zamku. Tak, czy inaczej, dziś możemy sobie jedynie wyobrazić, jak kiedyś wyglądała krzyżacka warownia, potem biskupia rezydencja; możemy sobie wyobrazić studnię, z której – według legendy – miało wychodzić podziemne przejście do Świecia; możemy odszukać miejsce (na drodze prowadzącej na Górę), gdzie kręcono jedną ze scen serialu „Czterej pancerni i pies”; wreszcie możemy obejrzeć przepiękne widoki na dolinę Wisły i Starogród z kościołem pw. św. Barbary. A na szczyt Góry Zamkowej wejdziemy po betonowych 277 schodach, wybudowanych przez mieszkańców ponad 40 lat temu. Zwróćmy uwagę, iż niektórzy z budowniczych podpisali się na stopniach…

• Miejsce: Starogród, gm. Chełmno, pow. chełmiński, woj. kujawsko-pomorskie
• Kalendarium: XIII w. – budowa; 1 poł. XIV w. – utworzenie drugiego przedzamcza; 1454-1457 – zamek w rękach powstańców (wojna trzynastoletnia); 1457 – zamek w rękach Bernarda Szumborskiego (zaciężnego krzyżackiego); 1495 (lub 1505) – zamek w rękach biskupów chełmińskich – przebudowany na renesansową letnią rezydencję; 1777 – podupadający zamek sprzedany na materiał budowlany
• Stan: nieliczne pozostałości zamku
• Możliwość zwiedzania: tak
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 04.04.1930 pod numerem A-102 i 27.05.2003
• Źródła: praca zbiorowa, Twierdza Chełmno. Przewodnik, SGK – Tomasz Kowalski, Grudziądz 2016; tablica informacyjna na miejscu; Sypek Agnieszka i Robert, Zamki i obiekty warowne – od Malborka do Torunia, Oficyna Wydawnicza Alma-Press, Warszawa; mapy.zabytek.gov.pl; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2022-04-14