Wspominałem już wielokrotnie, iż podczas wyjazdów mających na celu zbieranie materiału do przewodników (zwłaszcza o zapomnianych liniach kolejowych) bardzo rzadko udaje mi się zobaczyć, zwiedzić i sfotografować miejsca, które nie figurują w planie wycieczek. Podczas ostatniej, dosłownie 3 dni temu, nie mogłem sobie odmówić jednego wyjątku – dla kościoła pw. św. Jana Ewangelisty w Fiszewie. Kościoła, a właściwie jego ruin. Ale po kolei. Wieś Fiszewo znajduje się dosłownie kilka kilometrów na południe od DK 22, między Malborkiem a Elblągiem, w pobliżu przystanku osobowego na linii kolejowej łączącej oba wspomniane miasta. Największym skarbem wsi jest wspomniany kościół, wzniesiony w latach 1380-1400. Była to trójnawowa, ceglana, gotycka budowla z wieżą od zachodu. W swej historii miała momenty trudne, spowodowane problemami z konstrukcją jednej ze ścian (XVII i XVIII w.), czy spustoszeniem w wyniku działań wojennych w 1945 roku, które to oszczędziły budynek, ale pozbawiły części wyposażenia, m.in. ławek. Najtrudniejszy moment nadszedł w nocy z 31 marca na 1 kwietnia 1948 roku, kiedy to wybuchł pożar, który zniszczył kościół. Udało się co prawda uratować nieco wyposażenia (np. ołtarz główny i stelle), ale obecny wygląd zabytku (wpisanego do rejestru w 1994 roku) to efekt wspomnianego pożaru. W 2019 podjęto prace zabezpieczające ruiny, a obecnie – czego byłem świadkiem – ma miejsce budowa więźby dachowej, wygląda więc na to, że kościół ma zostać odbudowany. Nie jest to więc zapomniane miejsce, a zadbane przez mieszkańców (co zaznaczono na tablicy obok zabytku; choć nie udało mi się zwiedzić przykościelnego cmentarza z nagrobkami nawet z 1793 i 1815 roku, ze względu na dość wysoką trawę). No i ma swoje legendy – jak tę o tunelu do zamku w Malborku. Oczywiście, to rzecz bardzo mało prawdopodobna, ale w każdej legendzie jest przecież ziarno prawdy…

• Miejsce: Fiszewo, gm. Gronowo Elbląskie, pow. elbląski, woj. warmińsko-mazurskie
• Wyznanie: rzymskokatolickie
• Diecezja: elbląska
• Dekanat: –
• Kalendarium: 1380-1400 – budowa; 1678- wzmocnienie murów; 1897-1898 – odbudowa prezbiterium zniszczonego w 1754; 1913-1915 – odbudowa dachu, wieży i ściany północnej po zniszczeniu w 1754; 1948 – pożar kościoła; od 2019 – prace zabezpieczające i remontowe
• Stan: ruina
• Możliwość zwiedzania: tak – z zewnątrz
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 27.04.1994 pod numerem 346/94
• Źródła: Wikipedia, zabytek.pl, mapy.zabytek.gov.pl, portel.pl; Emilia Jaroszewska, Zapomniane miejsca. Warmińsko-Mazurskie. Część zachodnia. Przewodnik, Wydawnictwo CM 2018; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-05-23