Kościół polskokatolicki pw. Dobrego Pasterza w Elblągu

WSTĘP

Do końca roku pozostało jeszcze trochę czasu, ale powoli zarysowują się podróżnicze podsumowania – wszak najlepszy, najcieplejszy czas na zwiedzanie mamy już za sobą. I gdy zerknę wstecz, to z pewnością jedną z najfajniejszych wycieczek była ta do Elbląga, w chłodnym, ale słonecznym kwietniu. A spacery po tym bardzo ciekawym mieście zaprowadziły mnie m.in. do kościoła polskokatolickiego pw. Dobrego Pasterza.

LOKALIZACJA

Miejscowość: Elbląg
Ulica: Warszawska 9
gmina: –
powiat: –
Województwo: warmińsko-mazurskie
Lokalizacja GPS: 54.159765, 19.389904

HISTORIA

Mennonici pojawili się w Elblągu w XVII wieku, uzyskawszy zgodę władz miasta na osiedlanie. W 2 połowie XIX wieku, po reformach własnych zasad i rozpoczęciu uczestniczenia w życiu publicznym, m.in. dostali pozwolenie na budowę murowanych świątyń. Na tej podstawie mennonicka gmina Ellerswald wzniosła na elbląskiej Wyspie Spichrzów w latach 80./90. XIX stulecia murowany kościół.

Niepodpiwniczony, o jednolitej, prostopadłościennej i jednokondygnacyjnej bryle budynek postawiono z czerwonej cegły. Nie został otynkowany, chociaż cegła została zakryta tu i ówdzie – np. w płycinach sterczyny. Prosta bryła kościoła pozbawiona jest znaczących detali, ale nie znaczy to, że nie ma ich wcale – rzuca się w oczy zwłaszcza częściowo przeszklona rozeta nad głównym wejściem i ostrołukowe okna oraz fryz schodkowy wzdłuż trójkątnego szczytu.

Działania wojenne 1945 roku przyniosły kościołowi pewne zniszczenia (ścian obwodowych – na skutek ostrzału artyleryjskiego), ale już w 1948 roku obiekt został wyremontowany, a nieco wcześniej – 14 sierpnia 1947 – przeznaczony na świątynię polskokatolicką. W latach 60. i 70., a następnie w 1991 i 1993 roku przeprowadzono kolejne prace remontowe.

8 czerwca 1994 roku elbląski kościół został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 73/83.

CIEKAWOSTKI

Powierzchnia użytkowa kościoła wynosi 302,4 m2, a kubatura – 3265,9 m3.
Gmina mennonicka Ellerswald, która wybudowała kościół, liczyła wówczas 650 osób.
Rekonsekracja kościoła przez biskupa polskokatolickiego miała miejsce 30 maja 1948, a dokonał jej bp Józef Padewski.

STAN OBECNY

Kościół polskokatolicki w Elblągu jest w bardzo dobrym stanie, cały czas użytkowany przez wiernych. Karta zabytku sporządzona w 1993 roku wskazuje na remonty sprzed jej sporządzenia, ale można zakładać, że stosowne prace remontowe miały miejsce także w latach następnych.

ZWIEDZANIE

Kościół polskokatolicki pw. Dobrego Pasterza w Elblągu można bez problemu zobaczyć z zewnątrz. Znajduje się przy skrzyżowaniu ulic: Warszawskiej, Studziennej i Orlej, w pobliżu Mostu Niskiego na rzece Elbląg.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Niewielki, ale uroczy kościół polskokatolicki w Elblągu może nie zachwycił mnie swoją architekturą (choć czerwona cegła na pewno zwróciła moją uwagę), ale jednak bardzo dobrze, że znalazł się na trasie jednego z elbląskich spacerów – wszak to obiekt ciekawy, oryginalny, no i stanowiący elbląską pamiątkę po mennonitach.