Powoli sięgam do prezentacji miejsc, które podczas tegorocznych wycieczek szczególnie utkwiły mi w pamięci, które już od dawna chciałem bardzo odwiedzić i zobaczyć na własne oczy, nie tylko ze zdjęć dostępnych w internecie i książkach. Jednym z tych miejsc była zabytkowa lokomotywownia w Gnieźnie, którą odwiedziłem na początku lipca. Oczywiście ten wyjątkowy zespół zabytków, złożony z wielu obiektów, doczeka się niedługo osobnego wpisu blogowego, ale jego prezentację zacznę już dziś – od kolejowej wieży ciśnień, będącej nie tylko niezbędnym i bardzo ważnym elementem lokomotywowni, ale i przedstawicielem szczególnej i ważnej dla mnie grupy zabytków. Gnieźnieńska wieża wodna to jedna z 3, jakie znajdowały się na stacji, zarazem najmłodsza z nich. Ze starszych zachowała się wieża z 1888 roku, dziś pełniąca prawdopodobnie funkcje biurowe lub warsztatowe. Obiekt prezentowany w niniejszym wpisie zbudowano w latach 1905-1906. Można napisać, że nie wyróżnia się szczególnie mocno architektonicznie – podobnych wież można spotkać wiele w innych zakątkach kraju. Nie znaczy to wcale, że nie jest obiektem wartościowym, o czym świadczy choćby wpis do rejestru zabytków z 2009 roku, a także bardzo dobry stan techniczny obiektu. Ta wieża typu „grzybek”, z ceglanym trzonem i żelbetową głowicą mieści zbiornik wodny typu „Intze” o pojemności 300 m3. Średnica zewnętrzna trzonu wynosi 9 m, w koronie 7 m, zaś zewnętrzna średnica głowicy wynosi 10 m. Całkowita wysokość wieży (włącznie z latarnią pełniąca także funkcje wentylacyjne) wynosi 21,5 m. Prostota architektoniczna wieży jest jednak pozorna – już sam kształt i cegła przykuwają wzrok. Do tego zaakcentowane portalem wejście i charakterystyczne okienka nadają jej uroku. Wygląda znakomicie zarówno z bliska (koniecznie trzeba zwiedzić lokomotywownię), jak i z daleka – widoczna jest choćby z okien pociągów przyjeżdżających na stację Gniezno od strony Poznania i Wrześni/Jarocina.

• Miejsce: Gniezno, pow. gnieźnieński, woj. wielkopolskie
• Geolokalizacja: 52.528652, 17.599336
• Przeznaczenie wieży: kolejowa
• Kalendarium: 1905-1906 – budowa
• Stan: bdb-
• Możliwość zwiedzania: tak (z zewnątrz – biletowane zwiedzanie lokomotywowni)
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 08.12.2009 pod numerem 772/Wlkp/A (wraz z zespołem lokomotywowni)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, Miron Urbaniak, Zabytkowa stacja kolejowa Gniezno. Od Kolei Górnośląskiej do programu „Otto”, Księży Młyn, Łódź 2010; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-07-05