Powracam dziś do cyklu Poniedziałek z Krakowem i proponuję kontynuację spaceru śladami Teodora Talowskiego. Ten wybitny architekt zaprojektował nie tylko znakomite i intrygujące kamienice, ale także kilka innych obiektów. Wśród nich znalazł się wiadukt kolejowy, który zastąpił w roku 1898 kolizyjne dotychczas skrzyżowanie ulicy Lubicz z torem (od 1892 dwoma) kolejowym. Budowa obiektu trwała 2 lata. Stalowe przęsło ustawiono na 16 kamiennych kolumnach; metalowe są także balustrady (wszystkie ozdobne elementy metalowe wykonała firma Józefa Góreckiego). Konieczne było wykonanie wykopu – obniżenie ulicy Lubicz i ujęcie jej w mury oporowe wykonane z piaskowca ciężkowickiego. Mury te skrócono w 1973 roku, podczas budowy pobliskiego przejścia podziemnego, wtedy także powstała kładka dla pieszych. W 2006 roku wykonano gruntowną modernizację i remont obiektu. Wówczas także przywrócono detale, w tym monogram cesarza Franciszka Józefa na balustradach wiaduktu, oryginalnie umieszczony razem z otwarciem samego obiektu w 1898 – a więc i 50. rocznicę koronacji cesarza. Także w 2006 roku kamienne filary zostały wymienione, a oryginalne wyeksponowano przy przęśle wiaduktu. Krakowski wiadukt jest doskonałym przykładem na to, jak ponad 100 lat temu zwracano uwagę nie tylko na funkcjonalność, ale i na piękno obiektów technicznych, dziś powstających w bardzo uproszczonych i nie zapadających w pamięć formach.

• Miejsce: Kraków, woj. małopolskie
• Geolokalizacja: 50.064775, 19.947433
• Kalendarium: 1896-1898 – budowa; 1973 – skrócenie murów oporowych (od zachodu) i montaż kładki dla pieszych; 2006 – gruntowna modernizacja i remont
• Stan: bdb
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 15.11.1977 pod numerem A-597
• Możliwość zwiedzania: tak (częściowo – z ogólnodostępnych miejsc)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, Tadeusz Bystrzak, Teodor Marian Talowski, Wydawnictwo M Bystrzak, Kraków 2021; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-07-24