Choć ostatnio pojawiło się mnóstwo nowych tematów i odwiedziłem sporo miejsc, które chcę zaprezentować na blogu, to – paradoksalnie – spadła nieco częstotliwość blogowych wpisów. Nadrabiając więc zaległości, zapraszam dziś na wirtualną wycieczkę do Silna pod Toruniem. Dotarłem tam (w końcu!) pod koniec maja, w czasie, kiedy Toruń i jego okolice nawiedziła plaga meszek. Nie inaczej było w Silnie, położonym tuż przy Wiśle. W tych trudnych warunkach (co widać niestety, na niektórych zdjęciach) obejrzałem i sfotografowałem budynek dawnej pruskiej komory celnej dla granicy prusko-rosyjskiej. Obiekt wzniesiono z cegły w latach 80. lub 90. XIX wieku. Warto zaznaczyć, że dzisiejsze Silno – spokojne, niemal senne – na przełomie XIX i XX wieku wyglądało zupełnie inaczej, i to nie tylko za sprawą gospodarczego ruchu granicznego, ale także turystycznego – znajdowały się tam 4 hotele i gospody, a nawet sala taneczna. Także w Silnie kwarantannę przechodzili chorzy na cholerę. W okresie międzywojennym, kiedy Silno przestało pełnić funkcje graniczne, w budynku komory celnej umieszczono posterunek policji. W czasie II wojny światowej Niemcy używali budynku jako siedziby Gestapo i więzienia, w którym przetrzymywali i mordowali mieszkańców Silna i okolic. Po wojnie w obiekcie umieszczono szkołę, a od 1977 roku, przez szereg lat, budynek używany był przez harcerzy z ZHP. W 2005 roku dawna komora celna została wpisana do rejestru zabytków. Po jakimś czasie został wymieniony dach, ale budynek opustoszał. Niestety, w 2016 roku wybuchł pożar, który strawił nowy dach i wnętrza obiektu. W 2021 roku spłonęła także stojąca obok harcówka z lat 70./80. Dziś to niezwykłe historycznie i pięknie położone nad Wisłą miejsce straszy – obok pozostałości po pożarze stoją solidne mury dawnej komory celnej, podobno już w rękach prywatnych. Czy zabytek przetrwa? Czas pokaże.

• Miejsce: Silno, gm. Obrowo, pow. toruński, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 52.928196, 18.735480
• Kalendarium: l. 80-90. XIX w. – budowa; okres międzywojenny – jako posterunek policji; II wojna światowa – siedziba Gestapo i więzienie; po 1945-1975 – szkoła powszechna; 1977-???? – siedziba ZHP; 2016 – pożar budynku
• Stan: zły
• Możliwość zwiedzania: nie (wyłącznie z zewnątrz)
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 30.12.2005 pod numerem A/903
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, torun.naszemiasto.pl, nowosci.com.pl, Wikipedia, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-05-28