Co powiecie na wirtualną podróż pociągiem? Nie, nie będzie dziś o zabytkowych wagonach, lokomotywach, ani o dworcach – te ostatnie pojawią się za jakiś czas. Proponuję przenieść się wirtualnie z Łodzi do Warszawy. Podobno komunikacja kolejowa między tymi miastami jest dobra i szybka, zatem… Odwiedźmy halę targową „Koszyki” w Warszawie właśnie. Przyznam, że zabytek ten intrygował mnie od dawna – zresztą, jak wiele innych obiektów w stolicy. I w lipcu mijającego roku nadarzyła się okazja, by nie tylko obejrzeć interesujące elewacje i wnętrza, ale i wypić w środku pyszna kawę. Wśród mieszkańców Warszawy hala „Koszyki” to pewnie miejsce wręcz kultowe, dla mnie – zupełna nowość. I odwiedzenie jej było dobrym wyborem. To obiekt ponad 100-letni, wzniesiony w latach 1906-1908 (niektóre źródła podają datę zakończenia prac budowlanych 1909) w stylu secesyjnym. Obiekt zaprojektował Juliusz Dzierżanowski, a dekoracyjne rzeźby – Józef Zygmunt Otto. We wnętrzu umieszczono m.in. 144 stragany, 60 jatek mięsnych i 4 duże sklepy piętrowe. Budynek został uszkodzony zarówno w 1943 roku (radzieckie naloty na Warszawę), jak i w 1944 (w czasie powstania warszawskiego). Już w 1949 roku hala została odbudowana, wkrótce rozbudowana, a w 1964 roku wyremontowana według wzorów socjalistycznego supermarketu – z dużymi sklepami: spożywczym, przemysłowym i odzieżowym. Z czasem coraz bardziej pogarszał się stan techniczny obiektu. W 2009 roku zakupiła go firma, która rozebrała halę i pozostawiła tylko 2 oficyny bramne i część ściany z głównym wejściem. Odbudowę i remont przeprowadził obecny właściciel, dostosowując budynek do celów gastronomiczno-handlowych i kulturalnych oraz zachowując oryginalne elementy. Nie jest ich dużo, ale przykuwają oko. To m.in. oryginalne rzeźby na fasadach oficyn bramnych: syrenka, łeb wołu, Kaduceusz (atrybut Hermesa – symbol pokoju i handlu), motywy roślinne. Ciekawe są także wnętrza oficyn z płytkami na ścianach czy starymi napisami po polsku i rosyjsku; nieco młodsze napisy (odtworzone lub odrestaurowane) znajdują się także na starych elewacjach. Znakomite miejsce, ciekawa historia i detale – czego chcieć więcej? Na pewno dobrej kawy – i tę znajdziecie w hali „Koszyki”.

• Miejsce: Warszawa, woj. mazowieckie
• Geolokalizacja: 52.222317, 21.011035
• Data budowy: 1906-1908 – budowa; 1949 – remont i odbudowa po zniszczeniach wojennych; po 1950 – rozbudowa; 1964 – remont; 2009-2016 – częściowa rozbiórka i odbudowa
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 01.07.1965 pod numerem 686 i 15.02.2007
• Możliwość zwiedzania: tak
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, Wikipedia, koszyki.com, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-07-03