W lipcu ubiegłego roku, w dzień wyjazdu z Tarnowa i powrotu do domu wybrałem się na poranny, fotograficzny spacer po mieście. Jednym z pierwszych miejsc, do których dotarłem był kirkut, czyli cmentarz żydowski, należący do największych i najstarszych zachowanych w południowej Polsce. Jego historia sięga końca XVI wieku (1581 lub 1583 roku, według różnych źródeł). Pierwotnie znajdował się na terenie wsi Pogwizdów (dziś na terenie Tarnowa). Obejmuje obszar 3,2 ha, na którym zachowało się około 3000 macew; najstarsza pochodzi z 1667 roku. W latach 1942-1943 cmentarz był świadkiem tragicznych wydarzeń – Niemcy rozstrzelali na nim wówczas około 13 tysięcy Żydów. Warto zaznaczyć, że obecna brama, przez którą Żydzi byli prowadzenia na śmierć znajduje się w Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie, a w Tarnowie jest dziś jej kopia. Niedaleko wejścia znajduje się pomnik z 1946 roku, autorstwa Dawida Beckera, w formie strzaskanej kolumny, pochodzącej z ruin Synagogi Nowej. Pomnik ów upamiętnia Żydów pomordowanych przez Niemców. Tarnowski kirkut został wpisany do rejestru zabytków, jest nadal czynną nekropolią, którą można zwiedzać, ale w określonych godzinach. Niestety, trafiłem na zamkniętą bramę, wobec czego udało mi się wykonać zdjęcia jedynie zza ogrodzenia.

• Miejsce: Tarnów, woj. małopolskie
• Wyznanie: judaizm
• Kalendarium: (1581) 1583 – założenie cmentarza; 2017-2019 – prace konserwatorskie przy niektórych nagrobkach
• Stan: db/dst/zły
• Możliwość zwiedzania: tak
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 28.09.1976 pod numerem A-22
• Źródła: Stanisław Kryciński, Anna Olej-Kobus, Krzysztof Kobus, Zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Przewodnik, Carta Blanca 2011; tablice informacyjne obok cmentarza, mapy.zabytek.gov.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2021-07-21