Po raz kolejny i na pewno nie ostatni powracam dziś blogowym wpisem do Kcyni. Kościół pw. św. Michała Archanioła to już siódmy zabytek z tego interesującego miasta, które bardzo mi się spodobało, gdy miałem okazję zwiedzić je pod koniec ubiegłego roku. Wspomniany kościół farny to jedna z dwóch rzymskokatolickich świątyń parafialnych w Kcyni. Wybudowany został w latach 1622-1631 na miejscu starszego, drewnianego. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że historia kcyńskiej parafii (wezwanie św. Michała Archanioła po raz pierwszy zostało odnotowane w 1520 roku) jest bardzo długa i sięga 1266 roku, a pierwszy kościół w Kcyni – pw. św. Idziego – ufundowany został już w XI wieku przez księcia Władysława Hermana. Obecna świątynia, choć zbudowana w 1 połowie XVII wieku, powstała w stylu późnogotyckim. Gotyk, tak niezmiennie kojarzący się z nieotynkowaną cegłą jest może trudno zauważalny od zachodu, ale już pozostałe elewacje rozwiewają wszelkie wątpliwości. Kościół został konsekrowany dopiero w 1728 roku – umieszczono wtedy w ołtarzu relikwie św. Felicji i św. Wiktorii. Następne lata najprawdopodobniej nie zaznaczyły się negatywnie w historii świątyni, aż do czasu II wojny światowej – wtedy to niemiecki okupant sprofanował kcyński kościół, organizując w nim m.in. posiedzenia miejscowej placówki NSDAP i adaptując go na Dom Przodków (Ahnenhalle). Niemcy także rozebrali murowaną dzwonnicę postawioną na początku XIX wieku. Na szczęście po zakończeniu wojny kościół odzyskał swoją pierwotną funkcję. Część potrzebnego wyposażenia została przeniesiona z miejscowego kościoła ewangelickiego, rozebranego po 1945 roku. Kościół pw. św. Michała Archanioła to dziś bardzo zadbany zabytek (wpisany do rejestru już w 1933 roku), który musi znaleźć się na trasie każdego, kto odwiedza Kcynię. A oglądając kościół z zewnątrz koniecznie trzeba odszukać napisy z datami wskazującymi na rozpoczęcie (1622) i zakończenie (1631) budowy świątyni. Mnie udało się na razie znaleźć tylko tę pierwszą datę – muszę więc koniecznie wrócić do Kcyni.

• Miejsce: Kcynia, gm. Kcynia, pow. nakielski, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 52.991837, 17.490835
• Wyznanie: rzymskokatolickie
• Diecezja: bydgoska
• Dekanat: kcyński
• Kalendarium: 1622-1631 – budowa; 1728 – konsekracja; pocz. XIX w. – budowa dzwonnicy; 1939-1945 – profanacja kościoła i rozebranie dzwonnicy przez Niemców; l. 80, 90. XX w. – remonty
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak (częściowo, otwarta kruchta)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 10.03.1933 pod numerem A-226 (i 24.04.2014, A/306)
• Źródła: Wikipedia, zabytek.pl, mapy.zabytek.pl; Anna Duda-Nowicka, Alojzy Szudrowicz, Gmina Kcynia wczoraj i dziś, Urząd Miejski w Kcyni, Kcynia 2014; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-12-28