Z blogowych wpisów pojawiających się w ostatnich tygodniach wynika, że obok starych dworców kolejowych i ogólnie zapomnianej kolejowej infrastruktury, podobnie często dodaję opowieści o zabytkowych kamienicach, zwłaszcza z Torunia. Faktycznie, odkrywam tę grupę zabytków, przypatrując się dekoracjom elewacji, czy – co rzadsze – dając się pochłonąć magii pięknych klatek schodowych – oczywiście tam, gdzie to możliwe. Tak było niedawno podczas wycieczki do Poznania, tak było również wczoraj podczas spaceru po centrum Warszawy. I tak jak w ubiegłym roku spacerowałem obok kamienic ulicy Nowogrodzkiej, tak wczoraj zachwycałem się kamienicami stojącymi przy Alejach Jerozolimskich, na odcinku między ulicami Jana Pankiewicza i Poznańską. Szczególnie zaś zachwycił mnie budynek zlokalizowany pod numerem 51, znany jako kamienica Hoserów. Zbudowana została w latach 1904-1905 dla braci Piotra i Wincentego Hoserów, właścicieli firmy ogrodniczej. Nie do końca wiadomo, kto jest autorem projektu budynku – karta zabytku podaje nazwisko Pawła Hosera, ewentualnie Władysława Adolfa Kozłowskiego i Apoloniusza Nieniewskiego. Tak czy inaczej, 5-kondygnacyjna kamienica nosi cechy neobaroku z elementami modernizmu, wnętrza powstały w stylu secesyjnym, niestety są niedostępne. Dostępny zaś jest dziedziniec, za sprawą funkcjonujących w kamienicy kilku firm oraz oryginalnego, także pod względem lokalizacji, fotoplastikonu – fantastycznego zabytku, o którym opowiem więcej już na moim profilu autorskim na FB i IG. Wracając do kamienicy Hoserów, zachwyca już sam przejazd bramny, wewnętrzne elewacje wyglądają już gorzej. Ale tu zobaczymy kolejny skarb – oryginalną fontannę w kształcie głowy lwa. A następna niespodzianka czeka za wejściem do wspomnianego fotoplastikonu – widoczny, choć niedostępny, drugi dziedziniec. Tu przejazd bramny jest mniej ozdobny, ale i tak może się podobać. Opuszczając cichy pierwszy dziedziniec, wychodząc przed kamienicę na ruchliwą i głośną ulicę, koniecznie trzeba podnieść głowę do góry – później zaś obejrzeć kamienicę z okolicy dworca kolejowego Warszawa Śródmieście. Elewacja kamienicy i liczne detale zachwycają: motywy roślinne, kobiece głowy, nietoperze, gryfy. No i chyba najciekawszy detal, związany z profesją inwestorów, umieszczony w zworniku nad bramą wjazdową, przedstawiający m.in. konewkę, grabie i szpadel.

• Miejsce: Warszawa, woj. mazowieckie
• Geolokalizacja: 52.228899, 21.008485
• Kalendarium: 1904-1905 – budowa
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 01.07.1965 pod numerem 679 (16.02.2010 pod numerem A-900)
• Możliwość zwiedzania: tak (dziedziniec, Fotoplastikon Warszawski – we wskazane dni)
• Źródła: zabytek.pl, mapy.zabytek.gov.pl, whitemad.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-05-12