Coś nie mogę ostatnio uwolnić się od Łodzi. Dopiero co kilka dni temu dodałem blogowy wpis o osiedlu domów robotniczych fabryki Izraela Poznańskiego, a na dzisiejszy wpis ponownie wybrałem Łódź, tyle tylko, że budynki pofabryczne należące nigdyś do konkurenta Poznańskiego, Karola Scheiblera. A skoro Scheibler, to mój ukochany Księży Młyn. Dziś chyba największy obiekt tego niezwykłego osiedla – dawna przędzalnia. Ten ogromny, 250-metrowy, kilkukondygnacyjny budynek oddano do użytku w 1873 roku. Nie powstał jednak od podstaw, a zbudowano go na zrębach starszej fabryki z lat 20. XIX wieku, zmieniającej przez lata właścicieli i trawionej przez pożary. Ogień nie oszczędził także nowej przędzalni Scheiblera i poczynił szkody w 1876 roku. Już rok później została odbudowana, a nawet rozbudowana. Do czasu II wojny światowej fabryka należała do Zjednoczonych Zakładów K. Scheiblera i L. Grohmana (od 1921 roku), natomiast po wojnie została upaństwowiona i do 2003 roku należała do Łódzkich Zakładów Przemysłu Bawełnianego „Uniontex”. Po upadku przedsiębiorstwa dość szybko znalazł się inwestor – australijski deweloper, który w latach 2005-2010 zaadaptował zabytek (w rejestrze od 1971 roku) na obiekt mieszczący lofty – aż 400 o powierzchni od 40 do 120 m2. Na co dzień nie można zobaczyć wnętrza, ale niektóre lofty można wynająć na pobyt krótkotrwały, więc może kiedyś… Jednak budynek już z zewnątrz robi niesamowite wrażenie, z ośmiobocznymi wieżami w narożach, wieżyczką z zegarem w części centralnej czy ażurowym zadaszeniem nad wejściem. W otoczenie wpisują się też znakomicie parterowe budynki pofabryczne stojące wzdłuż ulicy ks. bp. Wincentego Tymienieckiego, oddzielające dawną przędzalnię od ulicy. I one zostały wyremontowane, mieszczą obecnie sklepy i restauracje (m.in. czeską z jedzeniem naszych południowych sąsiadów – polecam!). Niestety, nie znam oryginalnego przeznaczenia owych budynków, a dziwne jest to, że nie zostały wpisane do stosownego rejestru zabytków. Warto też wspomnieć, iż za ogromnym gmachem dawnej przędzalni znajduje się… jeszcze jeden budynek pofabryczny, związany z fabryką Grohmana, przeznaczony do rewitalizacji lub nawet już remontowany. To jednak temat na inny wpis, a na pewno na kolejne odwiedziny Łodzi.

• Miejsce: Łódź, woj. łódzkie
• Geolokalizacja: 51.753646, 19.482443
• Data budowy: 1873 – budowa; 1877 – odbudowa po pożarze i rozbudowa; 2005-2010 – przebudowa na lofty
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 20.01.1971 pod numerem A/44 i 14.12.1995 pod numerem A/361
• Możliwość zwiedzania: nie
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, czasopisma.uni.lodz.pl, Monika Gajek, Tatiana Świderska, Joanna Łabeńska, Księży Młyn. Miniprzewodnik, Centrum Turysty Księży Młyn, 2022; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-04-20