Nie zawsze wszystko wypada tak, jak by się chciało – pomyślałem, opuszczając Bożków. Udało mi się spełnić marzenie, ale tylko częściowo. Bożków to nazwa kultowa dla miłośników Dolnego Śląska i jego architektonicznych perełek, wśród których miejscowy pałac jest jedną z najważniejszych. Zobaczyłem go, ale tylko z zewnątrz i to nie z miejsca, z którego widać w całości jego północną elewację. Może kiedyś… Ale dość narzekania, wszak zobaczyłem go na własne oczy! A historia bogatych siedzib w tym miejscu sięga XVI wieku, choć to Aleksander von Magnis, który w 1780 roku stał się właścicielem Bożkowa wzniósł w latach 1787-1791 barokowy pałac, jeszcze nie tak duży jak ten znany nam dzisiaj. Odbudowa i rozbudowa obiektu w 1871 roku po pożarze rok wcześniej nadała pałacowi bogatą formę neorenesansową i sprawiła, że stał się architektoniczną perełką ziemi kłodzkiej oraz miejscem bogatym w liczne dzieła sztuki. Żadne ze źródeł książkowych i internetowych nie mówi o ewentualnych zniszczeniach II wojny światowej, co więcej, jeszcze kilka lat po wojnie w pałacu mieszkała ostatnia jego właścicielka, hrabina von Magnis wraz z częścią swojej służby. Znacjonalizowany pałac stał się od początku lat 50. siedzibą szkół agrotechnicznych i taką funkcję pełnił jeszcze około 20 lat temu. Potem został własnością prywatną i obecnie stoi zamknięty, niedostępny, otwierany bardzo rzadko – w internecie można znaleźć zdjęcia wnętrz, które zapierają dech w piersiach – mimo lat bez remontów zachowało się sporo oryginalnego wystroju. Czas jednak nieubłaganie robi swoje i pogarsza stan zabytku (wpisanego do rejestru dopiero w 1981 roku). Pałac można zobaczyć z zewnątrz i już z tej perspektywy zachwyca – strzelista wieża, okna, drzwi, balustrady… Miejsce ma też swoje legendy. Podobno przed 1945 rokiem wspomniana hrabina ukryła pod betonowym dnem pływalni rodzinny skarb, który jednak został kilka lat później odnaleziony przez miejscowych i… rozpłynął się w powietrzu. Albo w okolicy. Pałac w Bożkowie, wyjęty niemalże z baśni, wymaga dobrego gospodarza i pilnego remontu. Mam nadzieję, że tam wrócę i zobaczę wnętrza – uratowane, wyremontowane.

• Miejsce: Bożków, gm. Nowa Ruda, pow. kłodzki, woj. dolnośląskie
• Geolokalizacja: 50.514345, 16.576507
• Kalendarium: 1787-1791 – budowa; 1871 – odbudowa po pożarze w 1870; 1930 – przebudowa części elewacji; 1976-1978 – prace konserwatorskie sztukaterii
• Stan: dst+/db-
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 14.05.1981 pod numerem 790/WŁ i 07.09.2010 pod numerem A/3603/790/Wł
• Możliwość zwiedzania: nie
• Źródła: Wikipedia, mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, klodzko.naszemiasto.pl, Jakub Jagiełło, Zapomniane miejsca Dolnego Śląska. Sudety Wschodnie. Przewodnik, Wydawnictwo CM, 2015; Joanna Lamparska, Dolny Śląsk jakiego nie znacie. Część 1, Asia-Press s.c., Wrocław 2002; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-07-23