Na miniony piątek zaplanowałem fotograficzną wycieczkę w rejon kujawsko-pomorskiego, przez który przejeżdżałem, ale który znam raczej słabo i w wielu miejscach jeszcze nie byłem. Nagła zmiana pogody i przenikliwy zimny wiatr skutecznie wybiły mi z głowy ten pomysł. Ale splot okoliczności zaprowadził mnie do wsi Silno koło Torunia – na tamtejszy cmentarz ewangelicko-mennonicki. Mijałem go już kiedyś kilkakrotnie, przejeżdżając DW 654 z Torunia do Obrowa (lub odwrotnie); cmentarz jest doskonale widoczny z szosy. Został założony pod koniec XVIII wieku, czynny był najprawdopodobniej do 1945 roku. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1880 roku. Ogólnie – obmurowanych mogił, postumentów i krzyży jest blisko 100. Co bardzo ważne i godne pochwały, w latach 2007-2010, w ramach ogólnopolskiej akcji „Uczniowie adoptują zabytki” miały miejsce prace remontowo-porządkowe cmentarza, wykonane przez uczniów Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Obrowie. Cała akcja zakończyła się uroczyście 25 maja 2010 roku okolicznościowym nabożeństwem, a na pamiątkę prac postawiono na cmentarzu krzyż i tablicę informacyjną. Spacer wśród zachowanych w różnym stanie nagrobków dawnych mieszkańców okolicy był dla mnie niesamowitym przeżyciem duchowym. W ciszy, szumie wiatru poruszającego stare drzewa można dotknąć lokalnej historii i zastanowić się nad kruchością ludzkiego istnienia. Ale nie tylko nad tymi sprawami – bo niemal każdy nagrobek wygląda inaczej, prezentując niezwykłość sztuki cmentarnej. Inskrypcje, zdobienia, tablice, wskazujące także na miejsce wykonania przenoszą w czasie. No i niezwykłe odkrycie – porcelanowa tabliczka, przez lata schowana gdzieś, być może na miejscu, pod ziemią, informująca o śmierci w 1881 roku dwojga dzieci. Historię tę rozwikłał Michał Wiśniewski – prezes Stowarzyszenia Lapidaria. Zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw, opisując ją na facebookowym profilu Stowarzyszenia (link poniżej). A zaplanowana dłuższa wycieczka, o której wspomniałem na początku wpisu, mam nadzieję – odbędzie się – tylko w późniejszym terminie. W końcu kolejne miejsca czekają na odkrycie i swoje posty na Podróżach z Mataszkami.

• Miejsce: Silno, gm. Obrowo, pow. toruński, woj. kujawsko-pomorskie
• Data założenia: koniec XVIII w.
• Wyznanie: ewangelickie
• Stan: dst
• Powierzchnia: 0,54 ha
• Inne: nieczynny
• Możliwość zwiedzania: tak
• Źródła: Lapidaria, lapidaria na FB, tablica informacyjna obok cmentarza, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2022-04-01