Zapraszam dziś na kolejny, czwarty już odcinek cyklu opowiadającego o obiektach towarzyszących latarniom morskim. Tym razem, w poszukiwaniu takich budynków zawędrujemy do Niechorza.

Latarnia morska w Niechorzu to zdecydowanie jeden z najpiękniejszych tego typu obiektów nie tylko w Polsce, ale – co najmniej – na całym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Jej niebanalna architektura, podkreślona jeszcze po remoncie przeprowadzonym kilkanaście lat temu oraz wspaniałe położenie na wysokim klifowym brzegu sprawiają, że ogląda się ją z prawdziwą przyjemnością. Charakterystyczna, ośmioboczna wieża zamknięta została przez dwa skrzydła domu latarników. Od strony lądu znajduje się obszerny dziedziniec, zamknięty murowanym z cegły ogrodzeniem, a na nim kilka interesujących budynków.

To obiekty gospodarcze, powstałe zapewne razem z latarnią morską, tj. w latach 60. XIX wieku. Świadczy o tym styl i materiał, jakiego użyto do ich budowy, czyli czerwona cegła. Te budynki to: stodoła, budynek inwentarski i magazyn. Ich układ przedstawia poniższy plan:

Pod numerem 1 znajduje się latarnia morska wraz ze wspomnianymi domami latarników, nr 4 to zapewne stodoła, a 2 to prawdopodobnie magazyn. Co ciekawe, na zdjęciach sprzed remontu w latach 1999-2000 wyglądał zupełnie inaczej niż obecnie – teraz to ceglany budynek kryty dwuspadowym dachem, a przedtem był to obiekt pokryty tynkiem. Także porównując stan sprzed 1999 i po 2000 roku wyraźnie widać, że zrezygnowano z budynku oznaczonego na planie numerem 3, a był to prawdopodobnie obiekt inwentarski. Za to pojawił się inny, niewielki budynek oznaczony numerem 5, stylowo nie odbiegający od pozostałych.

Na dziedziniec prowadzi obszerna brama – od południa, ale także bardzo ładna drewniana furta, ukryta w murowanej bramie, od strony północnej. Co ciekawe, podczas wspomnianego remontu okazało się, że całe murowane ogrodzenie jest w tak złym stanie, że konieczne było rozebranie go i ułożenie od nowa. Na dziedzińcu ułożono ponadto kostkę.

Od strony północnej, w części ogrodowej, między latarnią a klifowym brzegiem jest ukryty jeszcze jeden obiekt, ale współczesny i mało interesujący architektonicznie.

Cały kompleks budynków został doceniony i 23 września 1997 roku, decyzją Wojewody Szczecińskiego został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1350.

Niechorze | latarnia morska i zabudowania gospodarcze | od południa | stan na 2014-05-21

Niechorze | widok ze szczytu latarni morskiej na dziedziniec z zabudowaniami gospodarczymi | stan na 2014-05-21

Niechorze | fragment ogrodzenia dziedzińca i jeden z budynków | stan na 2014-05-21

Niechorze | fragment ogrodzenia dziedzińca i jeden z budynków (prawdopodobnie stodoła) | stan na 2014-05-21

Niechorze | jeden z budynków (prawdopodobnie stodoła) | stan na 2014-05-21

Niechorze | furtka północna na dziedziniec | stan na 2014-05-21

Niechorze | budynek współczesny na północ od latarni | stan na 2014-05-21

Źródła:

• Antoni F. Komorowski, Iwona Pietkiewicz, Adam Szulczewski – „Morskie drogowskazy polskiego wybrzeża”, Fundacja Promocji Przemysłu Okrętowego i Gospodarki Morskiej, Gdańsk 2011,
• Małgorzata Rajchowiak – „Niechorze – latarnia morska”, Wydawnictwo ZET, 2001.