Tytuł na szczęście nie dotyczy obecnej latarni morskiej w Jastarni, znanej chyba wszystkim, a na pewno faromaniakom, okrągłej wieży, pomalowanej na biało-czerwone pasy, ukrytej nieco wśród okazałych już sosen, na wydmie, niedaleko plaży; latarni często uwiecznianej na pocztówkach, już kilkadziesiąt lat temu, cieszącej oko od 1950 roku.

Latarnia nie jest udostępniona do zwiedzania, jednak można podejść na szczyt wydmy, pod ogrodzenie, którym jest otoczona. Betonowa podstawa z wejściem oraz sama kolumna latarni nie budzą wątpliwości, niektórych jednak mogą zaintrygować pomalowane na biało betonowe płyty wraz ze śrubami, pomalowanymi na żółto. Cóż to takiego?

Zanim wyjaśnię zagadkę, przypomnę tylko, iż Półwysep Helski od zawsze stanowił wyzwanie dla wielu żeglarzy zmierzających do portu w Gdańsku. Z tego powodu już od zamierzchłych czasów palono światło na samym cyplu; w 1826 roku wybudowano murowaną latarnię. W 1872 roku wzniesiono latarnię morską Jastarnia-Bór, w pobliżu Jastarni. Wygaszono ją jednak w 1936 roku, a jej światło zostało zastąpione przez latarnię na Górze Szwedów. Być może brakowało jednak światła nawigacyjnego na wysokości Jastarni, skoro w 1938 roku wzniesiono kolejną latarnię – ażurową, 25-metrową wieżę, której wizerunek można zobaczyć we wskazanym poniżej opracowaniu-źródle.

Już pierwsze działania wojenne 1939 roku przyniosły zagładę latarniom morskim położonym z helskim cyplu – by utrudnić wstrzeliwanie się niemieckim żołnierzom do celów położonych na mierzei, wojsko polskie wysadziło w powietrze latarnie: Hel, Jastarnia-Bór i Jastarnia, oszczędzając jedynie wieżę na Górze Szwedów, być może dlatego, że była i tak dobrze widoczna i znajdowała się tuż przy plaży.

Wróćmy jednak do Jastarni – ażurowa latarnia przestała istnieć, ale pozostały po niej… właśnie 4 betonowe kotwy. Super, że nie zostały zlikwidowane, czy przysypane piaskiem, a ładnie wyeksponowane. 3 z nich znajdują się na ogrodzonym terenie przylatarnianym, 1 poza. Położenie kotew i obecnej latarni świadczy o tym, iż wybrane w 1938 miejsce było tak dobre, że zdecydowano się postawić na nim kolejną latarnię, już w 1950 roku.

Poniżej: 4 betonowe kotwy – pozostałość po latarni Jastarnia 1938-1939:

Poniżej: kilka aktualnych (2016-06-20) zdjęć latarni w Jastarni:

Źródło: Antoni F. Komorowski, Iwona Pietkiewicz, Adam Szulczewski, „Morskie drogowskazy polskiego wybrzeża”, Oficyna Morska 2011