WSTĘP
Wczoraj wyświetlił mi się filmik opowiadający o zabytkowym wiadukcie, a zarazem moście w Glaznotach. Przywołał nie tylko ciepłe i miłe wspomnienia, ale także zachęcił mnie do aktualizacji blogowego wpisu o tym niezwykłym obiekcie.
LOKALIZACJA
- Miejscowość: Glaznoty
- Ulica: –
- gmina: Ostróda
- powiat: ostródzki
- Województwo: warmińsko-mazurskie
- Lokalizacja GPS: 53.536596, 19.894988
HISTORIA
15 czerwca 1906 roku parlament pruski uchwalił ustawę, na podstawie której Królewski Pruski Zarząd Kolei zbudował linię kolejową Samborowo – Turza Wielka, łączącą de facto Ostródę z Działdowem. Droga żelazna została oddana do użytku 1 października 1910 roku.
Między stacjami Zajączki i Klonowo wzniesiono najpiękniejszy na trasie obiekt inżynieryjny – wiadukt nad polną drogą, pełniący zarazem funkcję mostu na rzeczce Gizeli. Zbudowano go nieco szybciej niż całą linię kolejową, tj. w 1909 roku.
Historia drogi żelaznej Samborowo – Turza Wielka zakończyła się w 1945 roku – demontażem przez Armię Czerwoną. Pozostawiono jedynie krótki fragment końcowy – między stacjami Uzdowo i Turza Wielka, ale i on już nie istnieje – został rozebrany po 1993 roku.
Przez szereg lat most nie był w ogóle remontowany. Woda wypłukiwała spoiny murów, izolacja i odwodnienie pomostu uległy degradacji, w szczątkowym stanie przetrwała stalowa barierka. Tu i ówdzie cegła i kamień odpadały. Taki stan zabytku zastałem w 2011 roku, gdy trafiłem do niego podczas spontanicznej, rodzinnej wycieczki.
Po raz drugi odwiedziłem Glaznoty w sierpniu 2020 roku. Wtedy już wiedziałem, że 2 lata wcześniej zabytek (wpisany do rejestru 5 kwietnia 2012 pod numerem A-4594) został wyremontowany, a tym samym uratowany. Przeprowadzono m.in. prace murarskie, odtworzono stalową barierkę, a nawet zbudowano schody prowadzące na wiadukt. U podstawy obiektu utworzono miejsce odpoczynku dla turystów, przy którym postawiono tablice informacyjne, bogato ilustrowane, o historii wiaduktu i samej miejscowości.
CIEKAWOSTKI
- Długość całkowita wiaduktu/mostu wynosi 53 m, szerokość 5 m, a wysokość całkowita 13,75 m.
- Linia kolejowa Samborowo – Turza Wielka miała długość 51 km. Latem 1943 i na przełomie 1944 i 1945 roku 3 pary pociągów z wagonami 2 i 3 klasy pokonywały tę trasę w czasie około 1,5 godziny.
- W Glaznotach jest jeszcze jeden wiadukt – mniejszy i w złym stanie technicznym.
STAN OBECNY
Po remoncie sprzed 8 lat wiadukt/most w Glaznotach prezentuje się znakomicie. Nie jest to już miejsce zapomniane, przez co nieco pozbawione dawnego uroku, ale dzięki pracom remontowym obiekt posłuży na pewno jeszcze wiele lat. Zachwycają 3 kamienno-ceglane przęsła, balkoniki na filarach i betonowe kapinosy. W miejscu skradzionego w 1945 roku toru położono kamienną kostkę, dodatkowo zamontowano także bariery ochronne dla zwiedzających.
ZWIEDZANIE
Wiadukt/most w Glaznotach jest dostępny bezproblemowo dla wszystkich. Od lokalnej asfaltowej drogi prowadzi do niego droga polna. Przy obiekcie znajduje się miejsce wypoczynku – z ławkami, stolikiem, śmietnikiem i tablicami informacyjnymi.
WRAŻENIA Z MIEJSCA
Wiadukt i most w Glaznotach to dla mnie miejsce niezwykłe i niezwykle ważne. To po zobaczeniu zabytku w roku 2011 postanowiłem uruchomić blog o zabytkach mniej znanych i zapomnianych. To ten obiekt znalazł się wśród 40 moich Magicznych Miejsc (przewodnik pt. „Moje Magiczne Miejsca: Polska. Przewodnik osobisty z 2021 roku) i, rzecz jasna, także w przewodniku „Zapomniane linie kolejowe warmińsko-mazurskiego”. Chętnie tu wracam, ostatni raz byłem w czerwcu 2022.
ZOBACZ TEŻ
- linię kolejową Samborowo – Turza Wielka
- zabytki powiatu ostródzkiego
- cmentarz ewangelicki w Glaznotach
- kościół ewangelicko-metodystyczny w Glaznotach
- kościół pw. Narodzenia NMP w Glaznotach
- mosty w Polsce
- wiadukty w Polsce
ŹRÓDŁA INFORMACJI
- mapy.zabytek.gov.pl
- zabytek.pl
- Stochmal Tomasz, Zapomniane linie kolejowe warmińsko-mazurskiego, STOTOM 2023
- tablice informacyjne obok zabytku
- OpenStreetMap
Zdjęcia wykonane 22.06.2022
Zdjęcia wykonane 19.08.2020
Zdjęcia wykonane 26.04.2011
podrozezmataszkami.pl 