Dworzec kolejowy w Barczewie – urok cegły i detali sprzed 150 lat

/ 08/07/2026
WSTĘP

Czerwcowa wycieczka na Mazury i Warmię stała przede wszystkim pod znakiem odwiedzin Stacji Kobułty. Ale innych miejsc związanych z koleją nie zabrakło, wśród nich zaś stacji Barczewo z zabytkowym dworcem kolejowym.

LOKALIZACJA

  • Miejscowość: Barczewo
  • Ulica: pl. Pułaskiego 5
  • gmina: Barczewo
  • powiat: olsztyński
  • Województwo: warmińsko-mazurskie
  • Lokalizacja GPS: 53.844360, 20.699927
HISTORIA

Barczewo uzyskało dostęp do kolei 1 grudnia 1872 roku, wraz z otwarciem odcinka Olsztyn Główny – Czerwonka Kolei Toruńsko-Wystruckiej (dziś to znaczna część linii 353 Poznań Wschód – Skandawa), stanowiącej szlak międzynarodowy łączący Paryż z Petersburgiem. To w czasie pokoju, w czasie wojny natomiast trasa miała mieć znaczenie strategiczne. Różne były koncepcje jej przebiegu, ostatecznie zawitała także do Barczewa.

Jednak nie do końca – ze względu na obawy lokalnych przedsiębiorców trudniących się transportem konnym, słusznie twierdzących, że kolej odbierze im klientelę, stację ulokowano nie w samym mieście, lecz około 2 km na północ, na terenie wsi Ruszajny.

Poza okazałym dworcem murowanym z cegły, złożonym z zasadniczej bryły dwupiętrowej, sześcioosiowej i niższej z poczekalnią (lub restauracją), powstały także inne obiekty potrzebne do niezbędnego funkcjonowania stacji, w tym wieża ciśnień, przyległy do dworca parterowy obiekt mieszczący ustęp, dwie nastawnie oraz kilka domów dla pracowników kolei. Różny jest czas ich powstania, według mapy NID zbudowano je między 1880 a 1890 rokiem (tak samo datowany jest dworzec, ale niemal na pewno oddano go do użytku wraz z samą linią kolejową).

Przez szereg lat obiekt służył podróżnym i kolejarzom, mieszcząc poczekalnię, kasy biletowe, biura i mieszkania służbowe. Przetrwał trudne czasy wojenne, nie został przebudowany (poza przyległym budynkiem ustępu), ale bez gruntownego remontu zaczął tracić nie tylko jakość, ale i swój niezaprzeczalny urok. 10 lutego 1994 roku został wpisany do rejestru zabytków (pod numerem A-3664), wraz z 10 innymi obiektami wchodzącymi w skład stacji. Niestety, przeszukując zasoby internetu nie znalazłem informacji o planach remontowych.

CIEKAWOSTKI

  • Dworzec kolejowy w Barczewie jest niemal identyczny z 2 innymi na tej samej linii kolejowej: na stacji Wąbrzeźno i na stacji Biskupiec Pomorski.
  • W latach 1872-1945 stacja nazywała się Wartenburg, w latach 1945-1946 – Wartembork, a do 1947 – Barczewo. Można jeszcze spotkać nazwę Wartobór (1945).
  • Budowę odcinka Olsztyn Główny – Czerwonka Kolei Toruńsko-Wystruckiej prowadziła Allenstein – Insterburg Eisenbahn (AIE), czyli Kolej Olsztyńsko – Wystrucka.
STAN OBECNY

Dworzec kolejowy w Barczewie nie służy dziś swoim pierwotnym celom – jest zamknięty, choć sama stacja cały czas przyjmuje pociągi. Pasażerom pozostały 2 perony i mała wiata na jednym z nich.

ZWIEDZANIE

Dworzec jest dostępny jedynie z zewnątrz. Z uwagi na fakt, iż stacja Barczewo nadal jest czynna, dojazd jest łatwy i bezproblemowy. Warto odwiedzić to miejsce, tym bardziej, iż na plac przed dworcem, wyłożony kostką, prowadzi ponad dwustumetrowa aleja, wzdłuż której znajdują się domy pracowników kolei.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Choć stacja Barczewo jest nadal czynna w ruchu pasażerskim i towarowym, to miejsce ma charakter niemal opuszczonego. Wszystko przez zamknięty dworzec. Pozostaje mieć nadzieję, iż zostanie wyremontowany, a z uwagi na swoją wielkość, poza funkcją kolejową, zyska także inne, służąc lokalnej społeczności.

ZOBACZ TEŻ

ŹRÓDŁA INFORMACJI

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.