Spaceruję po Toruniu, spaceruję i nieustannie się zachwycam. Nie jest dla mnie istotne to, że najczęściej wędruję tymi samymi ulicami, że oglądam te same miejsca. Mam świadomość możliwości nieustannego wręcz ich odkrywania – czytania, oglądania i fotografowania i dzielenia się tym z Wami – na blogu właśnie. A dziś zapraszam Was na ruchliwe (ale tylko ze względu na pieszych) skrzyżowanie toruńskiej starówki – tam, gdzie łączą się ulice: Szeroka, Wielkie Garbary, Strumykowa i Przedzamcze. I w takim właśnie miejscu nie mogło zabraknąć narożnych kamienic. Największe wrażenie sprawia – albo też najbardziej rzuca się w oczy – kamienica przy ulicy Wielkie Garbary 23 – Przedzamcze 20. Powstała na przełomie wieków – XIX i XX (w miejscu kamienicy od strony ulic Wielkie Garbary i budynku z muru pruskiego od strony ulicy Przedzamcze): w 1899 roku powstał projekt budowlany wykonany przez firmę Ulmer i Kaun (znaną zwłaszcza z budowy toruńskiego Wilhelmstadt), a w 1900 roku kamienica została oddana do użytku. Jej parter od samego początku miał charakter handlowy – wejście usytuowano w charakterystycznym narożniku – zaś wejście do położonej na piętrach części mieszkalnej znajduje się od strony ulicy Przedzamcze. Inwestorem był siodlarz Adolph Stephan, ale właściciele – wraz ze swoimi biznesami (nie wspominając o wielu innych, wynajmujących pomieszczenia budynku) – zmieniali się dość często: w 1910 roku był to adwokat Władysław Szuman, w 1919 roku Czesław Buza. Jeśli zaś chodzi o to, co mieściło się w kamienicy – były to m.in.: zakład jubilersko-zegarmistrzowski Walthera Kolinskiego (1900-1903), kino Zentral Theater Thorn (1907), skład aparatów fotograficznych (1909), hurtownia wspomnianego Buzy (1919-1932), redakcja „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” (?-1936), Bazar Toruński (1932-1939?). To tylko niewielka część! A po II wojnie światowej, od 1949 roku działał na parterze Państwowy Sklep Odzieżowy. Dziś, w porównaniu do czasów przedwojennych, a nawet tych po 1945 roku, parter kamienicy jest właściwie martwy. W sezonie działa lodziarnia, ale to… tyle. Szkoda, bo ciekawy sklep, a jeszcze lepiej: kawiarnia zajmująca cały parter (ach, kawa przy witrynie z widokiem na ruchliwe skrzyżowanie Szerokiej, Wielkich Garbar, Strumykowej i Przedzamcza…). Tak, czy inaczej, warto na spokojnie przyjrzeć się kamienicznym detalom, no i oczywiście pozdrowić toruńskiego smoka, który ulokował się wygodnie wzdłuż muru kamienicy od ulicy Przedzamcze.

• Miejsce: Toruń, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 53.010678, 18.609013
• Kalendarium: 1899-1900 – budowa; 1922-1923 – przebudowa i modernizacja parteru
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: nie (na parterze sklep)
• Inne: –
• Źródła: Katarzyna Kluczwajd, Toruńskie historie – miejsca i ludzie: śródmieście. Tom 1, Wydawnictwo Region, Gdynia 2023; Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2023-11-21