WSTĘP

Czerwiec, jak na razie, nie zachwyca pogodą. Wracam więc do bardzo ciepłego i niezwykle udanego, tegorocznego 1 maja. Wycieczka do wsi Brzózki zawiodła mnie i moją Małżonkę także do Chobielina. A to dlatego, że znajduje się tam urokliwie położony stary młyn wodny.

LOKALIZACJA

• Miejscowość: Chobielin
• Ulica: –
• Gmina: Szubin
• Powiat: nakielski
• Województwo: kujawsko-pomorskie
• Lokalizacja GPS: 53.109173, 17.659560

HISTORIA

Młyn wodny w Chobielinie został zbudowany około połowy XIX wieku, choć historia tego miejsca sięga czasów dawniejszych – na pewno średniowiecza (Chobielin należał do kasztelani nakielskiej), a w kwestii młynarstwa nad Notecią – na pewno drugiej połowy XVI wieku, kiedy istniał tu folwark, a w nim m.in. młyn nad rzeką.

Obecny obiekt zbudowano dla ówczesnego właściciela majątku, Augusta von Falkenberga. Po nim młynem zarządzał Fryderyk Falkenberg. W niepodległej Polsce, od roku 1920 właścicielem młyna był Julian Reysowski (jako przedsiębiorca także członek Rady Nadzorczej cukrowni w Nakle nad Notecią), po nim zaś jego zięć, Jan Sławiński, który prowadził także inny młyn – w Białośliwiu.

Druga wojna światowa przyniosła zmiany w zarządzaniu młynem, który objął Niemiec Thurman. Rodzina Reysowskich opuściła majątek, zaś Sławiński – podpułkownik Wojska Polskiego – dostał się do niewoli we wrześniu 1939 roku. Po wojnie wrócił jednak z małżonką do Chobielina. Nie gospodarował długo – młyn został upaństwowiony, włączony najpierw do PGR Wieszki, a następnie do Państwowego Zakładu Rybnego w Ślesinie. Trudno powiedzieć, czy wtedy chobieliński młyn pełnił swoją pierwotną funkcję, służył bowiem jako magazyn paszowy na potrzeby stawów rybnych.

Około 1950 roku przeprowadzono prace mające na celu obmurowanie dwóch narożników obiektu, 34 lata później miał miejsce remont zabezpieczający. 30 września 1991 roku młyn został wpisany do rejestru zabytków (pod numerem A/277/1-5), jako jeden z kilku elementów chobielińskiego majątku (dwór wpisano wcześniej, w 1986 roku). Nie uchroniło to XIX-wiecznego, pobliskiego jazu drewniano-kamiennego, który w 1993 roku zastąpiono obecnym.

CIEKAWOSTKI

• Międzywojenny właściciel młyna, Jan Sławiński, brał udział nie tylko w kampanii wrześniowej, ale także w I wojnie światowej, w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku oraz w powstaniu wielkopolskim. Został wyróżniony kilkoma odznaczeniami.
• Kubatura młyna wynosi 3440 m3, a powierzchnia użytkowa 1300 m2.
• Pierwotnie młyn pokryty był dachówką, obecnie eternitem.

STAN OBECNY

Niestety, młyn jest w coraz gorszym stanie. Solidna konstrukcja z muru pruskiego wydaje się „falować” – i to wcale nie ze względu na położenie nad rzeką, lecz przez niszczenie konstrukcji wypełnienia ceglanego. W złym stanie są także okna, niektóre pozbawione szyb. Nie ma już też przybudówek od strony rzeki (znajdowały się w nich m.in. turbiny wodne), nie ma także komina i koła młyńskiego.

ZWIEDZANIE

Młyn znajduje się od 1993 roku w rękach prywatnych, jest doskonale widoczny z zewnątrz, najlepiej z drugiego brzegu Noteci. Jest tam nieduże miejsce, w którym można zaparkować samochód.

WRAŻENIA Z MIEJSCA

Jadąc do Chobielina wiedziałem, że to jedno z ginących miejsc (które opisał w swej książce Michał Jankowski – polecam lekturę), koniecznie chciałem zobaczyć widok dawnego królestwa młynarskiego położonego urokliwie nad wodą. I choć to miejsce właściwie niedostępne, to działające na wyobraźnię. Jakże pięknie wyglądałby chobieliński młyn po remoncie z – na przykład – restauracją w środku. Albo pokojami gościnnymi. Ech…

ZOBACZ TEŻ

• młyny w Polsce
• wiatraki w Polsce
• zabytki powiatu nakielskiego

ŹRÓDŁA INFORMACJI

• Jankowski Michał, Ginące miejsca, zapomniane historie. Kujawsko-pomorskie, Wydawnictwo Pejzaż, Stadnicki s.k., Bydgoszcz 2024
• zabytek.pl
• mapy.zabytek.gov.pl
• OpenStreetMap

---

---

Data wykonania zdjęć: 01.05.2026