Historia Wtelna położonego w gminie Koronowo sięga początku XIV wieku i obecności w regionie cystersów, którzy w roku 1253 osiedli w Byszewie, a w 1307 roku nabyli Vitelno (taka nazwę nosiło obecne Wtelno). Nieco ponad 1,5 wieku później zakonnicy ci założyli we Wtelnie parafię. Powstała kaplica, potem kościół z drewna. I gdy ten spłonął, w roku 1690 zbudowano nowy, także drewniany. W 1724 roku obiekt został przebudowany, a w latach 1785-1787 zbudowano nową, murowaną świątynię, w stylu barokowym. Prawie 100 lat później, w roku 1863, dobudowano dwie kaplice oraz prezbiterium. Kościelna wieża pochodzi z roku 1908 i prezentuje styl neobarokowy. Barokowe i neobarokowe jest wyposażenie kościoła, ale posadzka nawy to już początek XX wieku, a obecne polichromie i witraże pochodzą z lat 70. minionego stulecia. W latach 2017-2019 kościół we Wtelnie przeszedł prace konserwacyjne, dzięki czemu prezentuje się znakomicie. Jego architektura, mimo iż przedstawia barok i neobarok, z zewnątrz jest raczej skromna. Na pewno uwagę zwraca 38-metrowa wieża zegarowa zwieńczona cebulastym hełmem z latarnią. Oczywiście sam kościół ma swoje ciekawostki, długą historię i architektoniczne oraz artystyczne skarby, jednak mnie do Wtelna zaprowadziła głównie chęć zobaczenia nagrobka wybitnego i bardzo ciekawego artysty – malarza, grafika i rysownika – Leona Wyczółkowskiego (1852-1936), związanego z Warszawą, Krakowem i Bydgoszczą oraz niedalekim od Wtelna Gościeradzem. Artysta zmarł w Warszawie, natomiast zgodnie ze swoją wolą został pochowany na przykościelnym cmentarzu właśnie we Wtelnie. Jego nagrobek łatwo znaleźć – modernistyczny wyróżnia się na tle pozostałych. Znajduje się nieco na południe od kościoła, na którego południowej elewacji umieszczono w 1986 roku tablicę pamiątkową ku czci słynnego „Wyczóła”.

• Miejsce: Wtelno, gm. Koronowo, pow. bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 53.239335, 17.899469
• Wyznanie: rzymskokatolickie
• Diecezja: bydgoska
• Dekanat: Osowa Góra
• Kalendarium: 1785-1787 – budowa; 1863 – powiększenie kościoła o 2 kaplice i prezbiterium; 1908 – dobudowa wieży; 1911 – wykonanie polichromii (malarz Lets z Bydgoszczy) w nawie i bocznych kaplicach; lata 50. i 70. XX w. oraz 2017-2019 – remonty i prace konserwacyjne
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: nie (tylko kruchta)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 08.06.1955 pod numerem 320 (30.09.2010 – A/778)
• Źródła: Wikipedia, mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, diecezja.bydgoszcz.pl, Wikipedia, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-05-29