Po raz pierwszy zabieram Was dzisiaj na wirtualną wycieczkę do Tczewa. Pierwszy i nie ostatni, gdyż to bardzo ciekawe miasto odwiedziłem w końcu dosłownie kilka dni temu, łącząc jego zwiedzanie z poznawaniem okolic położonych po drugiej stronie Wisły. Na liście miejsc, które w Tczewie chciałem zobaczyć, znalazło się kilkanaście obiektów, w tym m.in. dwie wieże ciśnień. Starsza z nich, miejska, znajduje się przy ulicy 30 Stycznia, tuż obok ronda łączącego ulice kierujące ruch w stronę centrum miasta, w stronę Malborka i w kierunku Łodzi. Jak podaje na swojej stronie www Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Tczewie, wieża została zaprojektowana 23 sierpnia 1905 roku (zapewne chodzi o zakończenie i/lub oddanie gotowego projektu, powstałego w pracowni Davida Grove’a). Z kolei karta z Gminnej Ewidencji Zabytków podaje, że budowa obiektu trwała w latach 1907-1909 i zakończona została włączeniem go do miejskiego wodociągu. Ponad 40-metrowy budynek posadowiono na fundamencie, którego średnica wyniosła 11 metrów, a waga 210 ton. Na ceglanych segmentach wieży umieszczono stalowy, nitowany zbiornik na wodę o pojemności 400 m3, ważący 195 ton. Po 74 latach służby, w roku 1983 wieża została wyłączona z systemu miejskich wodociągów. Z czasem zmieniło się jej przeznaczenie – od 2008 roku obiekt stanowi siedzibę Bractwa Kurkowego. W lokalnych serwisach informacyjnych można jednak od ubiegłego roku znaleźć informacje wskazujące na zmianę gospodarza obiektu oraz na jego remont z przeznaczeniem na nowe cele. Zarządzać wieżą ma Fabryka Sztuk, a wnętrze zabytku ma służyć kulturze, sztuce i aktywności społecznej. Opisując tczewską wieżę ciśnień trzeba koniecznie wspomnieć o historii mrożącej krew w żyłach. Miała ona miejsce 20 sierpnia 2003 roku. Doszło wówczas do trudnej operacji rozbrojenia niewypału, który tkwił w murze wieży od roku… 1945. I to na wysokości 30 metrów! Saperzy ocenili obszar rażenia pocisku na 800 metrów. Cała akcja zakończyła się sukcesem – likwidacją swoistej historycznej pamiątki po ostrzale Tczewa przez radziecką armię w roku 1945.

• Miejsce: Tczew, pow. tczewski, woj. pomorskie
• Geolokalizacja: 54.083617, 18.792437
• Przeznaczenie wieży: miejska
• Kalendarium: 1905 – powstanie projektu wieży; 1907-1909 – budowa; 1983 – koniec funkcjonowania wieży w systemie wodociągów miejskich
• Stan: bdb-
• Możliwość zwiedzania: nie
• Inne: –
• Źródła: zwik.tczew.pl, radiotczew.pl, dawnytczew.pl, Gminna Ewidencja Zabytków, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2026-03-05