„Każdy jest kowalem swego losu”. Można zgodzić się z tą sentencją lub nie, ale nie sposób przejść obojętnie wobec intrygującej i zachwycającej architektury Teodora Talowskiego. Ten znakomity twórca przełomu XIX i XX wieku pojawiał się już na blogu wielokrotnie, przy okazji prezentacji krakowskich kamienic jego autorstwa. Dziś kolejne jego dzieło, tym razem kamienica własna przy ulicy Retoryka 9, zwana kamienicą „Pod Osłem”. Jej budowę ukończono w roku 1891, architekt zamieszkał na parterze. Trzykondygnacyjny budynek wymyka się symetrii, przykuwając oko nieszablonowymi rozwiązaniami, charakterystyczną cegłą (wypalaną zgodnie z przepisem Talowskiego), no i oczywiście wieloma detalami. Wśród nich szczególną uwagę zwracają łacińskie napisy: wspomniana na początku blogowego wpisu sentencja „Faber est suae quisque fortunae”, często spotykany także na innych budynkach architekta jego podpis: „Fecit Theodorus Talowski Architectus” oraz kartusz z datą budowy kamienicy: MDCCCXCI. Wzrok przyciąga także drugi kartusz (nieco ponad loggią na I piętrze) z tarczą, na której umieszczono węgielnicę i cyrkiel, wskazujące na profesję Talowskiego – architekta, oraz gwiazdę, pojawiającą się także na innych projektach artysty. No i detal najważniejszy, od którego nazwę wzięła kamienica, czyli głowa osła. Podobno Talowski umieścił ją na fasadzie jako żart i swoistą kpinę z profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Podobno, więc prawdziwy powód nie jest znany, dzięki czemu do symbolicznej, nieraz wręcz baśniowej architektury Teodora Talowskiego możemy śmiało przypisać jeszcze jedną cechę – tajemniczość. Kamienica przy ul. Retoryka 9 po remoncie fasady (prawdopodobnie już w obecnym stuleciu) prezentuje się znakomicie, pozwalając na pełen zachwyt nad twórczością mistrza Talowskiego.

• Miejsce: Kraków, woj. małopolskie
• Geolokalizacja: 50.058899, 19.927998
• Kalendarium: 1891 – budowa; 2008 – remont i adaptacja poddasza
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 09.05.1968 pod numerem 258
• Możliwość zwiedzania: nie
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, Igraszki z czasem, Tadeusz Bystrzak, Teodor Marian Talowski, Wydawnictwo M Bystrzak, Kraków 2021; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-07-24