W 1998 roku zakończyła się, trwająca ponad 100 lat, produkcja słodu – składnika niezbędnego w produkcji piwa – w zakładzie w Nowym Stawie. Rozpoczęła się zaś w latach 80. XIX wieku, a powstały produkt w całości odbierany był przez browar we Wrzeszczu. To wówczas powstała m.in. suszarnia słodu – niezwykle charakterystyczny, neogotycki budynek z cegły, przypominający niemalże niedaleki zamek krzyżacki w Malborku. W latach 1927-1930 przeprowadzono modernizację zakładu połączoną z jego przebudową; wzniesiono wówczas m.in. magazyn jęczmienia, warsztat, stację wodną. W 1934 roku słodownia przeszła w ręce nowo powołanej spółki Danziger Malzfabrik G.m.b.H. – Neuteich. W 1937 roku zakład produkował 5 rodzajów słodu. Działania wojenne prawdopodobnie nie spowodowały większych zniszczeń, gdyż 20 sierpnia 1945 roku słodownię przejęły z rąk radzieckiego wojska Państwowe Zjednoczone Browary nr 1 w Gdańsku. Transformacja ustrojowa przyniosła prywatyzację – zakład przeszedł w ręce Elbrewery Company Ltd. To tu produkowano słód do kultowego piwa EB. Stare mury słodowni po raz ostatni były świadkami produkcji 28 lat temu. I, niestety, od tego czasu stoją nieużytkowane, niszczeją. Nie pomogło wpisanie zespołu słodowni do rejestru zabytków w 2016 roku. Doniesienia prasowe z kilku ostatnich lat informują nawet o uszkodzeniu 2 ścian: budynku biurowego i hali magazynowej. Straszą puste bądź pozbawione szyb okna, nie pomaga dzika roślinność. Piękny i w dobrym stanie jest mur okalający zakład od ulicy Mickiewicza. Popadająca w ruinę słodownia w Nowym Stawie ma wielki potencjał turystyczny, niemal górując nad miasteczkiem, będąc jego nieodłącznym elementem, świadkiem historii, która przecież mogłaby być z powodzeniem kontynuowana, choćby dzięki produkcji piw rzemieślniczych w połączeniu z działalnością hotelowo-gastronomiczną. A może nawet muzealną.

• Miejsce: Nowy Staw, gm. Nowy Staw, pow. malborski, woj. pomorskie
• Geolokalizacja: 54.134802, 19.005506
• Kalendarium: lata 80. XIX w. – budowa; 1927-1930 – rozbudowa (powstanie magazynu jęczmienia, warsztatu, stacji wodnej); 1998 – zakończenie produkcji
• Stan: zły
• Możliwość zwiedzania: nie
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 08.04.2016 pod numerem A-1929
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, malbork.naszemiasto.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2026-03-05