Z czym kojarzy mi się belle époque? Na pewno ze sztuką, głównie secesyjną architekturą, znakomitymi kamienicami, rozwojem techniki. Ale to także rozwój kultury, przejawiający się m.in. w powstaniu licznych obiektów, stanowiących tej kultury świątynie, swoiste nośniki. Wśród nich teatry, jak ten w Jeleniej Górze, stojący między ulicami: Teatralną, Sudecką i Aleją Wojska Polskiego, od 1974 roku noszący imię Cypriana Kamila Norwida. Historia obiektu sięga początku XX wieku i starań mieszkańców miasta oraz burmistrza – Arthura Hartunga o jego powstanie. W październiku 1901 roku ukonstytuował się komitet budowy teatru, sprawnie działała zbiórka środków finansowych, pochodzących m.in. od mieszkańców, a nawet Rady Miejskiej. W maju 1903 roku rozpoczęto prace budowlane, zgodnie z projektem architekta i rzeźbiarza Alfreda Daehmela. Wykonawcą była firma budowlana braci Albertów. W październiku 1904 roku odbyło się galowe przedstawienie, zaś prace zakończono na przełomie 1904 i 1905. Dom Sztuki i Stowarzyszeń (Künst und Vereinshaus) – bo tak nazwano instytucję – posiadał widownię na 337 osób, balkon I piętra na 162 i II – 69 osób. Poza tym w budynku ulokowano także m.in. 3 sale restauracyjne, piwiarnię, 2 sale wystawowe, kuchnie itd. W 1914 roku teatr został wykupiony przez miasto, zaś na początku lat 20. zmienił nazwę na Teatr Miejski w Jeleniej Górze (Stadttheater Hirschberg). Szczęśliwie działania II wojny światowej ominęły Jelenią Górę, a więc i teatr, który po dziś dzień służy jako ważna instytucja kultury. A ze względu na swoją secesyjną architekturę i bardzo dobry stan oczywiście zachwyca: choćby dwoma ryzalitami wieżowymi z hełmami i iglicami, opaskami okien, czy maskami. Gdy w październiku ubiegłego roku podziwiałem jeleniogórski teatr, mój pozytywny odbiór zepsuły nieco 2 banery na elewacji i wyświetlacz nad głównym wejściem. Rozumiem konieczność zareklamowania repertuaru, ale na tak pięknym zabytku to chyba nie najlepszy pomysł.

• Miejsce: Jelenia Góra, woj. dolnośląskie
• Lokalizacja GPS: 50.899500, 15.739235
• Kalendarium: 1903-1904 – budowa; 2 poł. XX – remonty i przebudowy; 2017-2019 – kompleksowy remont wnętrz
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: nie (?)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 04.04.1980 pod numerem 634/J (09.03.2011 – A/5043/634/J)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, teatrnorwida.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-10-25