Pamiętacie Miedziankę – dziś wieś, a przez ponad 400 lat miasto słynące z browarnictwa i górnictwa rud metali? Jakiś czas temu przybliżyłem nieco (choć baaardzo skrótowo) jego powojenną historię, naznaczoną znikaniem oraz opowiedziałem o jednym z niewielu budynków, który zachował się do naszych czasów: o kościele pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela. Drugi, ewangelicki, nie przetrwał – został wysadzony w powietrze w 1967 roku. Po miejscowych ewangelikach pozostał jednak ślad w postaci cmentarza. Chociaż… Ale po kolei. Nekropolia protestancka w Miedziance została założona zapewne w 1822 roku – tak przynajmniej wskazuje karta cmentarza. Zamknięty został tuż po II wojnie światowej. Wówczas posiadał jeszcze mur i kutą bramę. A potem zaczęły znikać rzeźby, nagrobki, w końcu nawet wspomniany mur. Do dziś, poza starymi drzewami z, zwłaszcza jedną, czytelną aleją, nie zachowało się wiele – to ruiny 2 kaplic i dosłownie kilka nagrobków i rozbitych tablic. Najbardziej rzuca się w oczy kamień z przytwierdzoną tablicą i wyrytym tekstem po niemiecku i polsku: „SPOCZYWAJCIE W POKOJU // JESTEŚCIE NIEZAPOMNIANI”. Kamień ten został odsłonięty 11 lipca 1999 roku podczas uroczystości, w której udział wzięli Niemcy i Polacy, a kazanie wygłosił pastor z Cieplic. A inicjatorem postawienia kamienia był Karl Heine Friebie (1939-2015), wysiedlony z Miedzianki jako 6-letni chłopiec. Na zdjęciach sprzed kilku dosłownie lat, dostępnych w internecie, widać, że kamień był otoczony drewnianym płotkiem. Gdy odwiedziłem cmentarz w lipcową sobotę, ogrodzenia już nie było. Z cmentarza pozostało bardzo niewiele, ale patrząc na działania społeczników można być spokojnym, że pamięć o dawnym mieście i jego mieszkańcach przetrwa.

• Miejsce: Miedzianka, gm. Janowice Wielkie, pow. karkonoski, woj. dolnośląskie
• Geolokalizacja: 50.875422, 15.942350
• Kalendarium: 1822 (?) – założenie; 1945 (?) – zamknięcie; 11.07.1999 – odsłonięcie pamiątkowego kamienia
• Wyznanie: ewangelickie
• Stan: zły
• Inne: powierzchnia ok. 0,75 ha
• Możliwość zwiedzania: tak
• Źródła: zabytek.pl, polska-org.pl, Jarosław Szczyżowski, Miedzianka. Przewodnik po mieście, którego nie ma, AD REM, Jelenia Góra – Miedzianka 2021; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-07-19