Letni lipcowy dzień powoli kończył się, niebo zasnuło chmurami. Wraz ze znakomitą ekipą wycieczkową wracałem po całym dniu zwiedzania na odpoczynek. We wsi Barcinek zjechaliśmy z DK30 w prawo, w ulicę Kamienicką, prowadzącą wzdłuż rzeki Kamienicy. Za chwilę, na południu, ukazał nam się obiekt, dla którego warto było zatrzymać się na tych kilka minut. To ruiny pałacu, znanego jako pałac hrabiego von Rothkirch. Zachowana wieża i przylegający do niej budynek mogą być nieco mylące, przypominając raczej kościół. Ale z pewnością jest, a właściwie był to pałac. Zbudował go wspomniany hrabia von Rothkirch, właściciel Barcinka od roku 1770. Przy budowie wykorzystano część dotychczasowej, XVI-wiecznej budowli. Prace ukończono w roku 1772. Charakterystyczna, wysoka wieża została natomiast wzniesiona w roku 1870 (można spotkać się także z rokiem 1890) już przez kolejnego właściciela, kapitana Duttenhofera. Pałac zyskał nie tylko wieżę, ale i styl neorenesansowy. I to by było w zasadzie na tyle, jeśli chodzi o kwestie budowy, czy rozbudowy rezydencji. Gdy w 1945 roku została przejęta przez skarb państwa, otrzymała zupełnie inną rolę – nietrudno zgadnąć, że biur i mieszkań pracowników PGR. Podobno miało być inaczej – pałac miał zostać letnią rezydencją Bolesława Bieruta. Czy ocaliłoby go to od późniejszej dewastacji i zniszczeń? Trudno powiedzieć. Nie był remontowany, więc coraz gorszy jego stan spowodował wyprowadzkę mieszkańców i pracowników na początku lat 70. oraz wykorzystanie jako magazyn. Na początku lat 90. został zupełnie opuszczony, co przypieczętowało jego los. Godne największej uwagi są dziś w zasadzie pojedyncze elementy: zrujnowany balkon, zamurowane okna, szczyt wieży. Zza ogrodzenia trudno znaleźć i dojrzeć główne wejście, nad którym znajdowały się herby rodzin von Rothkirch i von Paczensky. Trudno też dojrzeć dawny park pałacowy, podobnie jak i on wpisany do rejestru zabytków. Wydaje się, że w najlepszym stanie jest pobliska (połączona z pałacem murem z furtą) oficyna z 1772 roku. Jaka więc przyszłość czeka dawny pałac w Barcinku? Oby chociaż zagospodarowanie i udostępnienie do zwiedzania istniejących ruin…

• Miejsce: Barcinek, gm. Stara Kamienica, pow. karkonoski, woj. dolnośląskie
• Lokalizacja GPS: 50.936108, 15.589669
• Kalendarium: 1772 – budowa; 1870 – przebudowa w stylu neorenesansowym i dobudowa wieży
• Stan: ruina
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 07.10.1980 pod numerem 660/J (11.05.2006 – A/751/661/J)
• Możliwość zwiedzania: nie
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, Wikipedia, Wikipedia, Jakub Jagiełło, Zapomniane miejsca Dolnego Śląska. Sudety Zachodnie, Wydawnictwo CM, 2019; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-07-24