Jeleniogórska ulica 1 Maja to droga równie długa, co ciekawa. Łączy miejscową, główną stację kolejową ze ścisłym centrum, prowadząc niemal do samego placu Ratuszowego. Wzdłuż niej ulokowały się liczne kamieniczki, a przy skrzyżowaniu z ulicą Klonowica zobaczymy urokliwy zabytek – barokową cerkiew prawosławną pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Jednakże świątynia nie zawsze służyła prawosławnym. Została zbudowana w latach 1737-1738 jako kościół katolicki pw. Najświętszej Marii Panny, w miejscu starszego, przynajmniej XV-wiecznego, spalonego prawdopodobnie w 1634 roku – tragicznym dla miasta, które spłonęło wówczas niemal w całości. Barokowy kościółek służył katolikom do roku 1925, kiedy to oddali go władzom miasta. Przyczyną takiej decyzji była mała liczba wiernych katolickich oraz kryzys gospodarczy. I tak zabytek zmienił zupełnie swoją funkcję – najpierw służył jako sala wystawowa, później – muzeum militariów. Barokowe wyposażenie kościoła przeniesione zostało do innych świątyń katolickich. W 1948 roku obiekt został przekazany młodej, powstałej rok wcześniej, parafii prawosławnej, która 5 lat później wyremontowała swoją cerkiew i dostosowała ją do swoich potrzeb liturgicznych. Niestety, nie dane mi było zobaczyć wnętrza, ale dostępne w internecie informacje wskazują, iż miejscowe ikony i ikonostas trafiły tu na początku XX wieku z Lubelszczyzny, z tamtejszych cerkwi zniszczonych w czasie II wojny światowej. Wnętrze było podczas mojego spaceru jeleniogórskiego niedostępne, ale warto przyjrzeć się samej elewacji – barokowym rzeźbom nad wejściem oraz 2 krzyżom pokutnym wmurowanym w północną ścianę cerkwi.

• Miejsce: Jelenia Góra, woj. dolnośląskie
• Lokalizacja GPS: 50.903103, 15.741954
• Wyznanie: prawosławne (Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny)
• Diecezja: wrocławsko-szczecińska
• Dekanat: lubiński
• Kalendarium: 1737-1738 – budowa; 1948 – przekazanie świątyni jeleniogórskiej parafii prawosławnej; 1953 – prace remontowo-adaptacyjne; 1978 – remont
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: nie (?)
• Inne: pierwotnie kościół katolicki (do 1925); wpisana do rejestru zabytków 26.09.1960 pod numerem 715 (02.03.2011 – nr A/4954/715)
• Źródła: Wikipedia, mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, jeleniagora.cerkiew.pl, turystyka.jeleniagora.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2024-08-21