Po kilkudniowej przerwie powracam z nowym blogowym wpisem. Lipusz pojawił się już na blogu całkiem niedawno, przy okazji prezentacji tamtejszego dworca kolejowego. Ta kaszubska miejscowość ma do zaoferowanie turystom dużo więcej. Jedną z atrakcji jest Wda (Czarna Woda) – rzeka, nad którą zbudowany został w 1902 roku młyn wodny. Tradycje młynarstwa w Lipuszu sięgają średniowiecza. Nie wiadomo, jak stary był młyn, który wyburzyli Giede i Mniszka – inwestorzy i właściciele bohatera dzisiejszego wpisu. Wiadomo natomiast, że obiekt – cały czas służąc swoim pierwotnym celom – przechodził z rąk do rąk, pozostając do 1952 roku w rękach rodziny Pawlikowskich. Po okresie zarządzania państwowego i użytkowania przez Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska (wówczas zainstalowano nowe urządzenia), w 1992 roku rodzina Pawlikowskich odzyskała utracony młyn, po czym go wydzierżawiła, a nowi właściciele w 1995 roku wykupili obiekt. Oni także przeprowadzili gruntowny remont młyna, dzięki czemu zabytek (wpisany do rejestru w 2006 roku) jest nadal w bardzo dobrym stanie. Prawdopodobnie po tym czasie miał miejsce jeszcze jeden remont, związany ze zmianą kolorystyki elewacji z brązowej na szarą. Podczas zwiedzania Lipusza prawie miesiąc temu miałem sporo szczęścia – akurat w środku budynku trwały przygotowania do wystawy prac „Intarsja” autorstwa Zenona Janusza Pląskowskiego, dzięki czemu udało mi się zobaczyć nieco wnętrza zabytku. A te jest naprawdę imponujące – za sprawą wielu oryginalnych urządzeń młyńskich. To naprawdę rzadki obrazek, tym bardziej wart uwagi i braw dla właścicieli i opiekunów tego miejsca.

• Miejsce: Lipusz, gm. Lipusz, pow. kościerski, woj. pomorskie
• Kalendarium: 1902 – budowa
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak (warunkowo)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 22.12.2006 pod numerem A-1789
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2022-07-14