Jednym z ostatnich wpisów w mijającym roku wracam do Sypniewa, kojarzonego przeze mnie głównie ze zrujnowanym dworcem kolejowym przy zlikwidowanej niemal w całości linii 240 Świecie nad Wisłą – Złotów. Pod koniec czerwca poznałem także miejscowy kościół pw. św. Katarzyny oraz – choć nie w pełni (bez zabytkowych wnętrz) – najważniejszy i najbardziej znany zabytek Sypniewa, czyli pałac. Zbudowany został około połowy XIX wieku przez Leberechta von Wilckensa, ówczesnego właściciela majątku. Wcześniejsze zmiany właścicielskie związane z Sypniewem to inny, interesujący wątek, jednak bardzo rozbudowany. Na pewno warto wspomnieć, że pałac powstał na miejscu dworu pobudowanego przez rodzinę Goetzendorf-Grabowskich półtora wieku wcześniej. Poza jedną piwnicą z dworu nie zachowano nic. Eklektyczny pałac, w którym dopatrzeć się można neoklasycyzmu i neorenesansu, zaprojektował (prawdopodobnie) sam Karl Friedrich Schinkel. W roku 1888 właścicielem dóbr został syn Leberechta, Fritz von Wilckens, związany z masonerią. Jeden z pokoi był siedzibą loży masońskiej, podobno do czasów powojennych pomalowany na czarno. Tak czy inaczej, symbol masoński – młotek i dwa skrzyżowane gwoździe (zgodnie z kartą zabytku) – zobaczyć można na charakterystycznej pałacowej wieży widokowej. Rodzina von Wilckens była właścicielem pałacu także w 20-leciu międzywojennym, kiedy to Sypniewo należało do odrodzonej Polski. Wówczas majątkiem zarządzał Hans Jurgen von Wilckens, organizując tu ośrodek szpiegostwa i dywersji niemieckiej, a od września 1939 roku prześladując Polaków. Ten niemiecki zbrodniarz wojenny uciekł w 1945 do Niemiec, nie ponosząc do końca życia odpowiedzialności za popełnione zbrodnie. Po 1945 roku nastąpiła zmiana użytkowania pałacu – w 1947 roku objęła go szkoła rolnicza, w której posiadaniu był przez równe pół wieku. Dopiero na początku obecnego stulecia rozpoczęto remont zabytku (w rejestrze od 1991 roku), doprowadzając do dawnej świetności i adaptując na hotel i restaurację. Wnętrza można więc zobaczyć np. rezerwując hotelowy pokój. Ale i bez tego warto przyjechać do Sypniewa i pospacerować po parku, co jeszcze przede mną, zwłaszcza że kryje on w sobie ciekawostki, choćby grobowiec rodziny von Wilckens.

• Miejsce: Sypniewo, gm. Więcbork, pow. sępoleński, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 53.368573, 17.329078
• Kalendarium: ok. poł. XIX w. – budowa; l. 20. XX w. – modernizacja wnętrz; 1947-1997 – użytkowany przez szkołę rolniczą (od. l. 60 – jako internat i stołówka); 1963-1968, 1980, 1989, pocz. XXI w. – remonty
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: nie (obecnie hotel i restauracja)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 26.11.1991 pod numerem A/291/1-7 (01.06.2016, A/1331/1-7)
• Źródła: polskiezabytki.pl, mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl, Andrzej Hermann, Henryk Miłoszewski (red.), Kanon krajoznawczy województwa kujawsko-pomorskiego, GALL S.C., Toruń 2017; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-06-20