W 2018 roku ukazała się bardzo ciekawa i wartościowa książka autorstwa Piotra Bireckiego i Jarosława Kłaczkowa pt. „Kujawsko-pomorskie kościoły ewangelickie dawniej i dziś”. Na jej stronach zaprezentowano krótko 146 kościołów ewangelickich na terenie województwa kujawsko-pomorskiego (w tym kilka w bliskim jego sąsiedztwie), z podziałem na te, które nadal pełnią funkcję sakralną – jako ewangelickie lub katolickie, pełnią inną funkcję (świecką), są w stanie ruiny lub też już nie istnieją. Ta ostatnia grupa jest niestety dość liczna, mało przedstawicieli jest zaś w grupie dawnych kościołów pełniących dziś funkcje świeckie. Jeden z nich miałem okazję zobaczyć podczas czerwcowej wycieczki, w której dotarłem m.in. do Więcborka. Jeden z 2 kościołów ewangelickich w tym mieście został rozebrany po 1945 roku. Zachował się natomiast drugi, mniejszy, stojący od 1860 roku przy obecnej ulicy Rybackiej. W rękach ewangelików obiekt był od powstania do roku 1926 oraz w latach 1939-1945. Między 1926 a 1939 oraz od 1945 roku należał do Skarbu Państwa Polskiego. Po II wojnie światowej został przeznaczony na magazyn Zakładów Metalowych Przemysłu Terenowego. Niby miał gospodarza i opiekę, ale to zdecydowanie nie najlepsza rola dla zabytku. Funkcję magazynową pełnił także po 1993 roku, kiedy to został przejęty przez władze samorządowe Więcborka. Rok 2020 przyniósł początek odnowy, nowej funkcji i należnego remontu. 2 czerwca 2021 roku otwarto uroczyście umieszczone tu Centrum Aktywności Lokalnej. Projekt Centrum zakładał także dobudowanie współczesnego obiektu z salą edukacyjną i sanitariatami, co nieco zaburzyło oryginalną bryłę kościoła. Ale już sama fasada z neogotyckimi, ostrołukowymi oknami czy sterczynami zyskała dawny blask. Wnętrze zabytku podzielono kondygnacyjnie, wydzielając antresolę. Brak czasu nie pozwolił mi zajrzeć do środka, ale znalezione w internecie zdjęcia pokazują, że remont i nowa rola dawnego kościoła były bardzo dobrą decyzją.

• Miejsce: Więcbork, gm. Więcbork, pow. sepoleński, woj. kujawsko-pomorskie
• Geolokalizacja: 53.348948, 17.487887
• Wyznanie: ewangelickie
• Diecezja: –
• Dekanat: –
• Kalendarium: 1860 – budowa; 2020-2021 – remont kapitalny z adaptacją na Centrum Aktywności Lokalnej
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak (? – )
• Inne: obecnie siedziba Centrum Aktywności Lokalnej
• Źródła: Piotr Birecki, Jarosław Kłaczkow, Kujawsko-pomorskie kościoły ewangelickie dawniej i dziś, Machina Druku / Parafia Ewangelicko-Augsburska w Toruniu, Toruń 2018; sepolnokrajenskie.naszemiasto.pl, tablica informacyjna na budynku, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2025-06-20