Gdybym miał komuś polecić zabytek w Lublinie do zobaczenia i sfotografowania w pierwszej kolejności, z pewnością wskazałbym na dawną Kasę Przemysłowców Lubelskich, od kilkudziesięciu już lat znaną bardziej jako hotel. Znajdujący się na rogu ulic: Krakowskie Przedmieście i Hugona Kołłątaja (inaczej: w południowo-zachodnim narożniku Placu Litewskiego) gmach został zbudowany w latach 1899-1900 przez Kasę Pożyczkową Przemysłowców Lubelskich, według projektu łódzkiego architekta Gustawa Landau-Gutentegera. Ulokowano w nim bank, sale bankietowe, pomieszczenia biurowe i pokoje gościnne. W pełni wykorzystano możliwości, jakie daje budowa obiektu narożnego w reprezentacyjnej części miasta – budynek zachwyca, z jednej strony swoistą dostojnością, z drugiej – mnogością detali i charakterystycznych elementów z kopułą nad narożnikiem i umieszczonym pod nią zegarem na czele. Po obu stronach narożnika, na wysokości drugiego piętra umieszczono daty rozpoczęcia i zakończenia budowy. Tak naprawdę, wymienienie i analiza wszystkich detali, zdobień, zajęłaby nie jeden, a więcej blogowych wpisów. A mowa tylko o elewacji zabytku, mieszczącego obecnie hotel. Skoro o funkcjach budynku mowa – pierwsza poważna zmiana wiązała się z przejęciem go przez niemieckiego okupanta w 1939 roku i utworzeniem w środku Domu Niemieckiego. Po wojnie, w 1951 roku gmach przejął Skarb Państwa, po czym nastąpiła adaptacja na cele hotelowe. Wnętrze zajął hotel „Lublinianka”. Pierwsze prace modernizacyjne podjęto w 1998 roku, po przejęciu obiektu przez prywatną spółkę. Dopiero jednak następny właściciel przeprowadził w latach 2000-2002 gruntowne prace remontowo-konserwatorskie połączone z modernizacją, dzięki czemu dziś możemy podziwiać dawną kasę jako Grand Hotel.

• Miejsce: Lublin, woj. lubelskie
• Kalendarium: 1899-1900 – budowa; l. 50. XX w. – adaptacja na potrzeby hotelu; 2000-2002 – gruntowne prace remontowo-konserwatorskie
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 10.04.1972 pod numerem A/588 oraz 08.05.1992 pod numerem A/1065
• Możliwość zwiedzania: nie (?)
• Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl; praca zbiorowa, Lublin. Przewodnik, Gaudium, Lublin 2016; OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2022-04-26