Po zaledwie dwóch tygodniach wracam kolejnym wpisem do Lipusza na Kaszubach. Nie tylko dlatego, że dobrze wspominam tamtą lipcową wycieczkę, ale także dlatego, że Lipusz zrobił na mnie bardzo dobre wrażenie, dzięki bogactwu interesujących zabytków. Jednym z największych jest kościół pw. św. Michała Archanioła. Choć neogotyk może się kojarzyć głównie ze świątyniami ewangelickimi (często przejętymi po 1945 roku przez katolików), to lipuski kościół od początku należał na katolików. Zbudowano go w latach 1866-1867, a zgodę na budowę uzyskano dopiero po wzniesieniu w 1865 roku kościoła ewangelickiego. Trzeba jednak nadmienić, iż kościół św. Michała Archanioła powstał jako… czwarty w Lipuszu – pierwsze trzy, drewniane, pobudowano w XVIII wieku; ostatni, trzeci, spłonął w 1860 roku, ale zachowała się część jego wyposażenia (m.in. ołtarz św. Franciszka i figurka Matki Boskiej), obecna dziś w murowanej świątyni. Oglądając ją trzeba również powędrować cmentarzem w kierunku zachodnim – nie tylko dlatego, iż rozlega się stamtąd bardzo ciekawy widok na stację kolejową (widać dworzec i domy kolejarzy), ale zwłaszcza ze względu na kaplicę grobową rodziny Bach-Żelewskich z 1880 roku i rząd metalowych krzyży z końca XIX wieku. Szkoda tylko, iż wycięto stare drzewa, widoczne na fotografiach dołączonych do karty zabytku kościoła i cmentarza. Teraz łatwiej fotografuje się okolicę, ale drzew jednak szkoda.

• Miejsce: Lipusz, gm. Lipusz, pow. kościerski, woj. pomorskie
• Wyznanie: rzymskokatolickie
• Diecezja: pelplińska
• Dekanat: kościerski
• Kalendarium: 1866-1867 – budowa; 1907 – zmiana pokrycia dachu z łupka na dachówkę; 1922-1923 – podniesienie wieży i dachu
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak (cmentarz)
• Inne: wpisany do rejestru zabytków 26.08.1986 pod numerem 968 (razem z cmentarzem przykościelnym i kaplicą grobową Żelewskich)
• Źródła: Wikipedia, mapy,zabytek.gov.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, zabytek.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2022-07-14