W ubiegłą niedzielę zaprosiłem Was na wirtualną podróż do Komańczy. Odwiedziliśmy wówczas klasztor Sióstr Nazaretanek. Dziś powracamy do tej miejscowości, a wybór zabytku do zaprezentowania wiąże się z przypadającą dziś (6 stycznia) Wigilią Bożego Narodzenia w kościele prawosławnym i greckokatolickim. Doskonałym pomysłem jest więc prezentacja cerkwi pw. Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy w Komańczy. To kolejny znakomity przykład budownictwa drewnianego. Świątynia została wzniesiona w latach 1800-1803 na miejscu starszej, spalonej w 1800 roku. Stojąca obok niej dzwonnica powstała w 1834 roku. Co niezwykłe na tych terenach, z tak trudną historią, cerkiew była właściwie przez cały czas użytkowana w celach sakralnych, co wcale nie było takie oczywiste. Została zbudowana jako cerkiew greckokatolicka. W 1961 roku komunistyczne władze odebrały obiekt wiernym; na szczęście dzięki przejściu kilku rodzin na prawosławie i utworzeniu parafii prawosławnej cerkiew ocalała i zaczęła służyć nowej parafii. Niestety, zabytku nie udało się ocalić we wrześniu 2006 roku. Wówczas to doszło do tragicznego pożaru, w wyniku którego cerkiew spłonęła; ocalała jedynie dzwonnica. Akcja mająca na celu odbudowę świątyni zyskała tak duży rozgłos i tak znakomity odzew, że doprowadziła do szybkiej odbudowy cerkwi w latach 2007-2010, w pierwotnym kształcie. Nie zachował się także oryginalny ikonostas z 1832 roku, zastąpiony obecnie przez jego kopię. Nie umniejsza to jednak wcale wartości zabytku i jego piękna – tę cerkiew po prostu trzeba zobaczyć! Do obiektu, podczas naszej rodzinnej wizyty w lipcu ubiegłego roku wpuścił nas Pan Andrzej, który nie tylko ciekawie opowiada, ale i prowadzi klimatyczny sklepik z oryginalnymi pamiątkami (głównie lokalnymi dziełami sztuki) w przycerkiewnej dzwonnicy. Podczas zwiedzania koniecznie też trzeba obejrzeć cmentarzyk obok cerkwi ze starymi nagrobkami, otoczony kamiennym murkiem.

• Miejsce: Komańcza, gm. Komańcza, pow. sanocki, woj. podkarpackie
• Wyznanie: prawosławne
• Diecezja: przemysko-nowosądecka
• Data budowy: 1800-1803, 1834 (dzwonnica), 1919, 1955, 1970, 1983 i 2001 – remonty, 2007-2010 – odbudowa po pożarze w 2006
• Stan: bdb
• Możliwość zwiedzania: tak
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 05.01.1971 pod numerem A-171
• Źródła: Wikipedia, Robert Bańkosz, Cerekwie Szlaku Ikon, Wydawnictwo Arete, Krosno 2010, zabytek.pl, tablice informacyjne obok cerkwi, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2021-07-16