Zawsze, gdy chcę zaprezentować jakiś zabytek fortyfikacyjny mam dylemat, w jaki sposób to zrobić – czy potraktować dany fort jako całość, czy może każde jego elementy osobno? W przypadku Fortu Góry Gradowej w Gdańsku wybrałem tę drugą opcję, a prezentację miejsca rozpocznę od Bramy Północnej z wartownią. Po raz pierwszy odwiedziłem Górę Gradową w Gdańsku kilka lat temu, zimą. To niezwykle interesujące miejsce, z przepięknymi widokami na najstarszą część Gdańska oraz licznymi obiektami o charakterze obronnym czy wspomagającym fortyfikacje, pochodzącymi głównie z drugiej połowy XIX wieku. Dziś w wielu z nich znajduje się Centrum Hevelianum (którego nie udało mi się zwiedzić – cóż, dużo wcześniej należy rezerwować bilety…), ale dzięki ładnej pogodzie mogłem poznać sporą część wspomnianych obiektów z zewnątrz. Dotarłem m.in. do Bramy Północnej, zbudowanej w 1870 roku, jednej z dwóch głównych bram Fortu Góry Gradowej (druga – Południowa – już nie istnieje). Sama brama jest może dość niepozorna, ale z sąsiadującą obok wartownią wygląda już na potężniejszą. We wspomnianej wartowni przez ponad 30 lat (do 2009 roku) znajdowała się kawiarnia, obecnie to miejsce spotkań Stowarzyszenia Garnizon Gdańsk. Miejsce to znajduje niedaleko parkingu Centrum Hevelianum, ale nieco na uboczu całego kompleksu, dzięki czemu nie spotkałem po drodze tłumów zwiedzających, a zabytkowa cegła i bruk pozwoliły mi przenieść się na chwilę w czasie i zejść w kierunku kolejnych interesujących miejsc, o których opowiem za jakiś czas.

• Miejsce: Gdańsk (woj. pomorskie)
• Data budowy: 1870
• Stan: bdb
• Inne: wpisana do rejestru zabytków 14.06.1968 pod numerem A-474 (jako element Fortu Grodzisko/Góry Gradowej)
• Możliwość zwiedzania: tak (z zewnątrz; wewnątrz: w każdą pierwszą niedzielę miesiąca podczas spotkań Stowarzyszenia Garnizon Gdańsk, najlepiej pomiędzy godzinami 12:30 a 14:00 – info Facebook)
• Źródła: Błażej Śliwiński (red.), Encyklopedia Gdańska, Fundacja Gdańska 2012; Jan Daniluk, Dzieje Fortu. Spacerownik, Hevelianum, Gdańsk 2021; nid.pl, OpenStreetMap
• Zdjęcia wykonane: 2021-08-26